Meer mensen bij herdenking Kristallnacht

Meer mensen dan gebruikelijk hebben gistermiddag in Amsterdam de Kristallnacht, het begin van de jodenvervolging op 9 november 1938, herdacht. Ongeveer duizend mensen gaven gehoor aan de oproep van het Centraal Joods Overleg (CJO) tot een appel tegen wat het CJO ziet als het opkomend antisemitisme.

Bij de laatste herdenking van de Kristallnacht in Amsterdam waren slechts veertig aanwezigen.

Steeds vaker doen zich incidenten voor waarbij joden worden uitgescholden, bedreigd of mishandeld wegens hun joods-zijn. Hoewel antisemitisme veel breder in de samenleving leeft, zijn dergelijke incidenten vaak het werk van ,,slecht geïntegreerde islamitische jongeren'', zoals Europees commissaris F. Bolkestein in een toespraak zei. De Eurocommissaris noemde het een nieuw soort antisemitisme. Of zoals burgemeester J. Cohen van Amsterdam het zei: ,,Nu worden joden niet bedreigd door politieke terreur of door de overheid – dat is een verschil, zelfs een groot verschil met toen (de Kristallnacht van 1938) – maar nu vinden incidenten plaats waarbij joden worden belasterd en belaagd door medeburgers. Dat kan niet en dat mag niet.'' S. Yüksel zei namens enkele moslimorganisaties daarover: ,,Het gedrag van onze jongeren is onacceptabel. We moeten de grip terugkrijgen op hen. We moeten conflicten elders in de wereld niet in Nederland uitvechten.'' Hij refereerde daarmee onder meer aan 11 september 2001.

Tijdens de herdenking zijn drie leden van de Joodse Defensie Liga (JDL) opgepakt op verdenking van bedreiging van de openbare orde. JDL is een internationaal opererende organisatie met sinds september ook een Nederlandse tak. Ze wil joden fysiek beschermen tegen antisemitische uitingen.

De JDL-leden hadden de organisatoren van de herdenking naar eigen zeggen om toestemming gevraagd voor het leggen van een krans voorafgaande aan de plechtigheid. Toen zij de herdenking vervolgens op persoonlijke titel wilden bijwonen, werden zij door de politie gesommeerd te vertrekken. De drie mannen werden niet veel later in het nabijgelegen restaurant `King Salomon' opgepakt en voor verhoor naar het politiebureau gebracht. Drie uur later stonden zij weer op straat.

H. Hirschfeld van het CIDI (Centrum voor Informatie en Documentatie Israël) riep op met de kennis van de geschiedenis de tendensen van nu te analyseren. Daarvoor is wel nodig dat incidenten benoemd worden als antisemitisme en niet worden afgedaan als voetballeuzen of baldadigheid. Als voorbeeld van niet optreden tegen antisemitisme noemde Hirschfeld het ongemoeid laten van een neonazikamp in een kazerne in Eindhoven. De kazerne zou speciaal voor dat doel door neonazi's zijn gekraakt. ,,Waarom treden defensie en justitie niet op?'' vroeg Hirschfeld zich af.