`Zwarte scholen zijn wél probleem'

Ontoelaatbaar laks, vindt Kamerlid Hirsi Ali (VVD) minister Van der Hoeven inzake de segregatie in het onderwijs. Volgens Hirsi Ali moet en kan de overheid wel degelijk iets doen tegen zwarte scholen.

,,Nu de integratie van minderheden eindelijk een topprioriteit van het kabinet is, trekt de minister van Onderwijs haar handen van het probleem af. Ze haalt haar schouders op en laat de etnische segregatie gebeuren. Uit haar hele houding maak ik op dat het bij haar geen prioriteit heeft. Ze legt haar verantwoordelijkheid voor het integratiebeleid naast zich neer.''

Ayaan Hirsi Ali, Tweede-Kamerlid voor de VVD, heeft felle kritiek op minister Van der Hoeven (CDA, Onderwijs). Twee dagen geleden zei de minister in deze krant dat ze geen instrumenten heeft om de vorming van zwarte scholen (scholen die voor meer dan de helft uit allochtone achterstandsleerlingen bestaan) tegen te gaan. Ze beschouwt het als een onvermijdelijk gevolg van een veranderende samenleving. Verplichte spreiding van kinderen over de stad, quota voor allochtone leerlingen in zulke plannen om de etnische segregatie in het onderwijs te bestrijden gelooft de minister niet.

Volgens Hirsi Ali ,,bagatelliseert de minister het grootste probleem dat de samenleving sinds de Tweede Wereldoorlog gehad heeft''. ,,Er is een sociale onderklasse ontstaan die grotendeels uit etnische minderheden bestaat. Armoede heeft een kleur gekregen in Nederland. Onderwijs is het beste middel om die armoede op te heffen. De onderwijskwaliteit op de achterstandsscholen is buitengewoon slecht, want het zijn bijna allemaal leerlingen met een taalachterstand. Bovendien hoor ik berichten over toenemend antisemitisme op scholen, bijvoorbeeld leraren die geen lessen over de holocaust meer durven geven. Het is onbegrijpelijk dat Van der Hoeven zegt: ik ga geen nieuwe regels maken om dat te bestrijden. Haar collega's Dekker van Volkshuisvesting en Verdonk van Integratie denken ook na over betere gestuurde spreiding van allochtonen, daar kan zij zich niet aan onttrekken.''

Maar de minister zegt: ik kán nu eenmaal niets doen om ouders te dwingen een andere school te kiezen.

,,Natuurlijk kan zij wel wat doen. Een minister is er juist voor om regels te maken. Ze heeft de beschikking over wetgeving, subsidies en ambtenaren, daarin verschilt ze van de conciërge op school.''

Wat zou ze dan moeten doen?

,,Het zou al heel wat zijn als ze begon te zeggen: het bestaan van íédere zwarte school is ongewenst. Daarom moet iedere school die vanaf nu wordt opgericht, garanderen dat niet meer dan 25 procent van de schoolpopulatie uit allochtone achterstandskinderen bestaat. Voor bestaande scholen moet dat maximaal 50 procent allochtonen zijn.''

Is dat realistisch? In de grote steden is het percentage allochtone jongeren hoger dan 50 procent. In sommige wijken wonen te weinig autochtone leerlingen voor zo'n 50-50 verdeling.

,,Daarom moet Van der Hoeven niet haar schouders ophalen, maar werk maken van de schoolkeuze van ouders en het toelatingsbeleid van bijzondere scholen. Veel scholen in de grote steden zijn bijna volledig autochtoon. Hoe komt dat? Echt kinderen weigeren gebeurt niet vaak, maar ze vragen bijvoorbeeld een hoge vrijwillige ouderbijdrage of vragen van ouders dat zij zich al twee jaar van tevoren inschrijven. Daarmee hou je allochtone ouders buiten de deur. Witte scholen moeten onder druk worden gezet om meer allochtone leerlingen te accepteren, en witte ouders moeten worden overgehaald om hun kind op zwarte scholen te plaatsen. Ik geloof niet dat ze daarvoor terugdeinzen omdat die ouders racistisch zijn, maar omdat ze die scholen onveilig vinden en omdat de leerprestaties onvoldoende zijn. Daar moet je dus aan werken.''

Wilt u dwang opleggen? In artikel 23 van de Grondwet staat dat de overheid zich niet met de inhoud van het onderwijs en de schoolkeuze van ouders bemoeit.

Zucht: ,,Nederlanders worden zelden emotioneel, behalve als het om artikel 23 gaat. Vooral het CDA doet daar krampachtig over. De samenleving is veranderd sinds 1917, toen dat artikel verscheen, dat moeten we erkennen. Het is mogelijk om de integratie in het onderwijs te bevorderen zonder de Grondwet te wijzigen. In artikel 23 staat namelijk ook dat het bijzonder onderwijs aan de voorwaarden van de wet moet voldoen. Ik pleit voor een vergunningenstelsel. Bijzondere scholen die worden opgericht, zouden moeten voldoen aan een aantal voorwaarden inzake integratie voordat ze een vergunning krijgen. Ik denk aan vier voorwaarden. De school moet garanderen dat zij voor hooguit een kwart uit achterstandskinderen zal bestaan. De school mag niet mono-etnisch zijn. De school moet de kernwaarden van de Nederlandse samenleving voor 100 procent uitdragen. Het bestuur moet bekwaam zijn, en de Nederlandse nationaliteit hebben.''

Met dit plan roept u in feite een halt toe aan nieuwe islamitische scholen. Die bestaan bijna volledig uit kinderen van één etnische minderheid, Turks of Marokkaans.

,,Dat klopt. Die scholen zijn niet alleen sterk gesegregeerd, maar er wordt vaak ook aangezet tot haat en onderdrukking tegen joden, homoseksuelen en vrouwen. Ik ben niet tegen de islam, maar islamitische scholen bevorderen de segregatie.''

Hoe weet u dat? Volgens een recent rapport van de Onderwijsinspectie staan de islamitische scholen de integratie niet in de weg.

,,De Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst schreef vorig jaar bezorgd te zijn over de geringe mate waarin de integratie werd bevorderd. Die conclusie heeft de Onderwijsinspectie niet weerlegd, want zij hebben inconsistent onderzoek verricht. Gezien hun harde oordelen over matige besturen en onvoldoende pedagogisch-didactische kwaliteit op veel van islamitische scholen, zijn hun conclusies verbazend positief. Het lijkt erop dat de krampachtigheid van het CDA over artikel 23 is doorvertaald in de conclusies van de Onderwijsinspectie.''