TBS-klinieken nog steeds onder de maat

De behandeling in de negen tbs-klinieken in Nederland is nog steeds onder de maat. Geen enkel instelling haalt de doelstelling van de overheid om tenminste 15 procent van de tbs-ers binnen zes jaar terug te laten keren in de samenleving.

Dat blijkt uit het vandaag verschenen onderzoek van de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ), Tbs-klinieken in beweging. Volgens de Inspectie zijn er de afgelopen drie jaar tal van verbeteringen doorgevoerd in de klinieken, maar ligt het accent nog te veel op bewaking in plaats van behandeling, aldus een woordvoerder van de IGZ. Klinieken zijn over het algemeen te terughoudend als het gaat om dwangmedicatie, aldus het onderzoek. Ook ontbreekt vaak een fouten- en incidentenregistratie en niet elke kliniek gaat op een goede manier om met de inschatting van het risico op herhaling van een delict.

Niet overal is het evenwel kommer en kwel. Lof is er voor de Van der Hoevenkliniek in Utrecht en De Pompestichting in Nijmegen, waar de behandeling, verpleging en bejegening van tbs-ers ,,momenteel een ingrijpende reorganisatie ondergaan''. Ook in de Van Mesdagkliniek in Groningen, waar vier jaar geleden nogal wat schortte aan de zorg, gaat het volgens een woordvoerder van de IGZ ,,nu stukken beter''.

Ook heeft de inspectie kritiek op het gebrek aan samenwerking van de klinieken. Bovendien verschillen de visies op zorg per kliniek. Een verbetering van de zorgprogramma's, voorspelt de inspectie, leidt tot een grotere terugkeer van tbs-ers naar de samenleving dan nu het geval is. Dat is ook nodig omdat tbs-ers door gebrek aan een plaats in een kliniek nu in de gevangenis verblijven.

Drie jaar geleden deed de inspectie als uitvloeisel van de in 1996 ingevoerde Kwaliteitswet zorginstellingen, voor het eerst onderzoek in de tbs-klinieken. Toen leverden slechts drie klinieken verantwoorde zorg. Nu wordt aan geen enkele instelling nog een ,,échte onvoldoende'' uitgedeeld. In de negen tbs-klinieken is plaats voor een krappe 1.100 tot dwangverpleging veroordeelden. Tbs-ers voor wie zes jaar na het begin van hun behandeling voortzetting van de tbs-maatregel nodig wordt geacht, worden in principe overgeplaatst naar een zogeheten longstay-afdeling, waarover maar twee klinieken beschikken. Vaak gebeurt dit niet, blijkt uit het onderzoek.

De Inspectie dringt aan op een uitbreiding van het aantal longstay-plaatsen.