Scheepsbouw EU wil zijn positie gaan versterken

De concurrentiepositie van de Europese scheepsbouwindustrie zou moeten worden versterkt door betere regelingen op gebied van innovatiesteun en financiële garanties. Ook zou de samenwerking in marinescheepsbouw tussen de lidstaten van de Europese Unie moeten worden verbeterd.

Dit zijn enkele van de aanbevelingen van de adviesgroep LeaderSHIP 2015 onder voorzitterschap van eurocommissaris Liikanen (Bedrijven) met vertegenwoordigers van de sector, de vakbonden en het Europarlement. Het afvies moet uitmonden in concrete voorstellen van de Europese Commissie. De adviesgroep werd begin dit jaar ingesteld wegens de malaise in de Europese scheepsbouwsector, die mede het gevolg is van oneerlijke concurrentie uit Azië, vooral Zuid-Korea. De EU diende al een klacht in bij de Wereldhandelsorganisatie (WTO) tegen Zuid-Korea wegens subsidiëring van de sector. Ook de crisis in de bouw van cruiseschepen sinds de terreuraanslagen van 11 september 2001 heeft de Europese scheepsbouwindustrie (350.000 werknemers; 34 miljard euro omzet) zwaar getroffen.

De Europese scheepsbouw moet het volgens de adviesgroep vooral hebben van zijn technologische voorsprong omdat alleen in de EU een ,,dicht netwerk'' van betrokken bedrijven en ontwerpers bestaat. De algemene EU-regels voor innovatiesteun zijn volgens het advies echter niet toegesneden op specifieke omstandigheden van de scheepsbouwindustrie. Zo worden in de scheepsbouw productontwikkeling en innovatie grotendeels uitgevoerd na ondertekening van verkoopcontracten, omdat aan zeer specifieke eisen van afnemers moet worden voldaan. ,,Dit proces vormt een zeer groot industrieel en technologisch risico voor scheepswerven'', aldus het adviesrapport. ,,Met betere steunregelingen kan de Europese scheepsbouw naar een nog hoger technologisch niveau worden getild.'' De scheepsbouw krijgt bij de huidige regels ,,zelden'' innovatiesteun.

Ook zijn volgens de adviesgroep betere financiële garantieregelingen nodig, omdat handelsbanken hun belangen in de scheepsbouwsector verminderen. Zo zou er een garantiefonds voor de hele Europese Unie moeten komen, waarvan alle lidstaten dan op gelijke wijze profiteren. Verzekeringsmaatschappijen zouden moeten worden ingeschakeld om valutarisico's te dekken. De adviesgroep pleit ook voor `marktprikkels' om exploitanten aan te zetten in betere en veiliger schepen te investeren. Verder moeten nationale marines niet langer door hun eigen operationele eisen samenwerking van werven verhinderen. De Europese scheepsbouwindustrie heeft een omzet van zo'n 34 miljard euro per jaar. De Europese scheepsbouwwindustrie exporteert voor een bedrag van 17 miljard euro aan gebouwde schepen naar landen die niet zijn aangesloten bij de Europese Unie.