Het Beeld

Passen ontvoeringen van rijken of hun familieleden in het rijtje van pas onlangs tot Nederland doorgedrongen grotemensenproblemen? Niet volgens misdaadverslaggever Peter R. de Vries, die in B&W stelde dat de laatste Nederlandse ontvoering, waarbij losgeld betaald is en de daders onbestraft bleven, dateert uit 1977, toen Maurits Caransa na drie dagen vrijkwam.

Nieuw is wel de beschuldiging, eergisteren geuit door woordvoerder Dig Istha van een Nijmeegse steenbakkersfamilie, en gisteren in vier programma’s door verschillende mensen herhaald, dat de ontvoering van de 16-jarige zoon van de ondernemer alleen kon gebeuren onder invloed van een publicatie in het zakenblad Quote, dat jaarlijks op basis van schattingen de top 500 van de rijkste Nederlanders samenstelt. Zakenman Harry Mens noemde de Quote 500 zelfs dubbelzinnig een `hit list’.

Terecht wees Jort Kelder, hoofdredacteur van Quote, in Nova op het feit dat in heel veel landen – in navolging van het Amerikaanse blad Fortune – dergelijke lijsten het daglicht zien. Alleen de calvinistische kooplieden uit Holland vonden over geld praten altijd al in hoge mate onfatsoenlijk, en nu dus ook gevaarlijk.

De media staan in de beklaagdenbank, als het gaat om de bescherming van de privacy. Het gisteren weer begonnen VARA-programma De leugen regeert stelt zich ten doel hele en halve onwaarheden in de media op te sporen. Het aardigst lukt dat in een rubriek, waarin deskundigen feitelijk onjuiste berichtgeving weerleggen. Zo blijkt de breed gepubliceerde terroristische bedreiging van Osama bin Laden aan het adres van Nederland op een vertaalfout van het RTL Nieuws te berusten. In het rijtje landen dat Bin Laden opsomde figureert niet `Hollanda’, maar `Bolanda’, de Arabische naam van Polen.

Discutabeler zijn de vonnissen van de elke uitzending van samenstelling wisselende `Mediaraad’. Gisteren vonden Ferry Mingelen, eindredacteur van Den Haag Vandaag en Henk Steenhuis, hoofredacteur van HP/De Tijd, alle aangekaarte klachten ongegrond, met zeer kort geformuleerde argumenten. De enige uitzondering vormde de kwestie of columnisten zich onder pseudoniem mogen voordoen als respectievelijk een vroedvrouw (Anna Jongkind alias Maria Goos in de Volkskrant) of een in het bedrijfsleven werkende moeder (Sophie de Klerck alias een anonymus in NRC Handelsblad). Het mocht van de Mediaraad alleen als er een belang van de auteur mee is gediend of als het een satirische column betreft. En dat vond Henk Steenhuis in beide voorbeelden niet het geval.

NRC-redacteur Paul Steenhuis (geen familie) noemde dit `Droogstoppelargumenten’ en `cultuurbarbarij’. Het lijkt inderdaad eerder calvinistische scherpslijperij dan het ontmaskeren van leugenachtige journalistiek. In de tijd van bijstandsmoeder M. Mus, Volkskrant-columniste Saartje Burgerhart, de boze brieven van Age Bijkaart, de uren met Henk Broekhuis of zelfs het dagboek van Bridget Jones sprak het recht op privacy van de auteur, wiens identeit altijd vroeger of later toch wel uitkwam, nog vanzelf.

Naschrift (23 maart 2020) De naam van het ontvoeringsslachtoffer en zijn familie zijn uit dit artikel verwijderd.