Wauw!

`Sterrenkunde op de basisschool wekt ontzag door de astronomische getallen', meldt Jacqueline Kuijpers in W&O van 18-10-03. Inderdaad, en niet alleen op school. Dat `ontzag' is een van de obstakels die elke sterrenkundige steeds weer moet overwinnen om het Heelal voor leken begrijpelijk te maken. Maar de mensen die zij in haar stuk prijst, Bruinsma en Walrecht, doen het precies andersom, en dus precies verkeerd: zij gebruiken die nullenbrij alsof het sterrenkunde is.

Die duffe nullen zijn strafwerk; zij staan er alleen omdat de mens zo arrogant is dat hij zichzelf (een aap van ruwweg een meter groot) tot maat aller dingen heeft verheven. Natuurlijk kan het anders, beter, en vooral echter, namelijk door alles (van atoom tot sterrenstelsel) te meten met een logaritmische maat. Dan pas wordt je Heelal vertrouwd inplaats van ontzagwekkend, en wordt begrip mogelijk. Verplichte lectuur is Eames & Morrison's `Machten van Tien', naar het oorspronkelijke meesterwerk van Kees Boeke, een geniale didacticus die messcherp inzag dat je, om kinderen (en hun ouders) het Heelal te leren kennen, eens en vooral moet afrekenen met die idiote getallen. Ik wed dat de amateurs Bruinsma en Walrecht zich bij een quadriljoen even weinig kunnen voorstellen als een kind. Zij voeren de leerlingen regelrecht terug naar de didactische Middeleeuwen met hun nullen-poeha. Dat is geen leermethode, dat is goedkoop effectbejag. In plaats van mensen met hun Heelal vertrouwd te maken, vervreemden zij hen ervan. Echte astronomen weten wel beter, en meestal doen zij het beter ook.