Zinman dirigeert fris, spits, briljant

Dirigent Christian Thielemann kwam niet naar het Concertgebouworkest vanwege problemen rond de Deutsche Oper in Berlijn en zo was de Amerikaanse dirigent David Zinman weer eens terug in Amsterdam waar hij veertig jaar geleden debuteerde bij het Nederlandse Kamerorkest, dat hij twaalf jaar dirigeerde. Zinman, nu leider van het Tonhalle Orkest in Zürich, werd in 1979 chef van het Rotterdams Philharmonisch Orkest dat hij in januari zal dirigeren, voor het eerst sinds zijn vertrek in 1982.

De Achtste symfonie van Bruckner, die Thielemann zou dirigeren, werd door Zinman vervangen door een bij het publiek succesvol exotisch programma dat nog drie keer wordt herhaald en zondag wordt uitgezonden via Radio 4. Ravels Alborado del gracioso (1905-1918) en het Concert voor zeven blaasinstrumenten, pauken, slagwerk en strijkers (1949) van de Zwitserse Nederlander Frank Martin liggen in elkaars verlengde. Maar de aansprekende Spaanse weelderigheid van Ravel is bij Martin complexer. De blazers soleren niet echt, maar vormen vrijwel steeds een virtuoos en druk door elkaar heen spelend ensemble, zodat nauwelijks sprake is van een `concert' met een duidelijke structuur.

Na de pauze presenteert Zinman Sheherazade (1888) van Rimski-Korsakov als de bron van al die exotiek. Het oriëntalisme in de sfeer van Duizend-en-één-Nacht klinkt niet wuft of sentimenteel maar klaar, fris, spits en briljant. Als golven die op de rotsen uiteenspatten in miljoenen druppels die fonkelen in de zon, zo sprankelt deze muziek in een excellente uitvoering, met fraaie soli van concertmeester Vesko Eschkenazy. Interpretatief opzienbarend is het overrompelend snelle slotdeel, dat hier klinkt als het centrum van de muziek in een wijde crikel rond 1900. Zinman opent de ramen van de muziekhistorie en biedt uitzichten op Wagners Götterddämmerung, Strauss' Tod und Verklärung, de vroege Stravinsky en, vanwege dat trommeltje, de Boléro van Ravel.

Concert: Concertgebouworkest o.l.v. David Zinman. Gehoord: 22/10 Concertgebouw Amsterdam. Herh: 23, 24, 26/10. Radio 4: 26/10 14u15.