Voorzichtige toenadering Griekenland en Turkije

De NAVO-bondgenoten Griekenland en Turkije zijn vastbesloten een einde te maken aan hun gespannen verhoudingen. Dat hebben de ministers van Buitenlandse Zaken, Jorgos Papandreou van Griekenland en Abdullah Gül van Turkije, gezegd na afloop van het tweedaagse bezoek van Gül aan Griekenland.

De betrekkingen tussen beide landen zijn ,,momenteel beter dan die tussen twee willekeurige Europese landen'', aldus Turkije's bekendste zakenman Sari Tara, die met een groot aantal zakenlieden deel uitmaakte van Güls gevolg.

Op de eerste dag nam Gül deel aan een inspectie, vanuit een helikopter, van de Olympische installaties rondom Athene. Hij tekende, zoals al veel staatslieden voor hem, het Verdrag van Vrede dat tijdens de Olympische Spelen van augustus 2004, net als in de oudheid, zal gelden en dat onder auspiciën staat van de Verenigde Naties. Als tegenprestatie beloofde Papandreou hem dat de Olympische vlam op haar tocht naar Athene Istanbul zal passeren. ,,Er komt dan een plechtigheid voor de Blauwe Moskee'', zei Gül. ,,En dus ook voor de Aya Sofia'', voegde Papandreou er zachtjes aan toe. De Byzantijnse hoofdkerk ligt vlak naast de Blauwe Moskee.

Het bereiken van verdere klimaatsverbetering tussen de twee landen had zo'n grote prioriteit dat netelige kwesties niet openlijk werden aangeroerd. Athene constateert nog steeds vrijwel dagelijks Turkse schendingen van zijn luchtruim, maar zelfs de vraag of die, althans tijdens de Olympische Vrede, zullen ophouden, werd niet beantwoord. Het heetste hangijzer, de kwestie-Cyprus, kwam ook niet echt aan de orde. Alles wacht in dit verband op de parlementsverkiezingen van 14 december in de Turkse zone van het eiland.

De groeiende Turks-Cyprische oppositie, drie samenwerkende partijen, verwacht van deze krachtmeting dat `president' Denktas in de minderheid komt en zal moeten wijken als onderhandelaar met de Grieks-Cyprioten. Deze oppositie is, anders dan Denktas, voorstander van het plan dat VN-secretaris-generaal Kofi Annan heeft ingediend voor een hereniging van het eiland.

De grote vraag is of de regering-Erdogan in Ankara haar gewicht in de schaal zal leggen voor of tegen Denktas, die de sympathie behoudt van het oude diplomatiek-militaire establishment in Turkije. Een groot strijdpunt in Turks Nicosia vormt de toevloed van duizenden immigranten uit Turkije die de laatste weken de Turks-Cyprische nationaliteit hebben gekregen en dus mee mogen stemmen in december. Daartegen zijn grote protestdemonstraties in de Turkse zone gehouden.