VOORKEUR THEATER

Tartuffe

In de komedie Tartuffe (1664), opgevoerd door het Nationale Toneel, rekent de Franse schrijver Molière af met valse vroomheid en schijnheiligheid. Tartuffe is een zwerver die door gehuichel aan de macht komt in het huis van de rijke koopman Orgon. Die aanbidt de indringer en even lijkt het erop alsof Tartuffe erin slaagt om de zoon des huizes te verjagen, de dochter te trouwen, de echtgenote te verleiden en de gastheer gevangen te zetten. Tartuffe gaat niet alleen over schijn-gelovigen, maar ook over de échte gelovigen. Hun drammerige rechtzinnigheid brengt de Duitse regisseur Jürgen Gosch tot razernij en hij haalt meer dan vinnig uit naar fundamentalisten, die met hun op de spits gedreven strengheid alle levensvreugde onderdrukken. De personificatie van deze grimmigheid is Orgon. Bij Gosch gaat hij als een tiran te keer, gestoord zoals elke tiran en niet vatbaar voor rede. Vrolijkheid tolereert hij evenmin als oppositie. Hans Hoes zet een Orgon neer, die nu eens geen naïef-sympathieke trekjes heeft, maar alleen gevaarlijke. Dan is de Tartuffe van Rik van Uffelen haast nog menselijker. Hij rookt en vreet en zuipt en met zijn vadsige buik heeft hij iets van een baby. Maar de mooiste rol in deze klucht heeft Catherine ten Bruggencate. Zij speelt Dorine, de meid, laagste in rang en de intelligentste: rap van verstand en met scherpe tong.

23 okt Eindhoven, Stadsschouwburg. 24 okt Delft, De Veste. 28 okt Meppel, Schouwburg Ogterop. 29 okt Leeuwarden, De Harmonie Inl 070-3181444 of www.nationaletoneel.nl.

Hoofd zonder wereld

`t Barre Land werkt al enkele jaren aan de toneeltrilogie Hoofd zonder wereld, naar de roman Het Martyrium van Canetti. Nu het derde deel klaar is, kunnen we eindelijk het hele stuk achter elkaar zien. De wereldvreemde Professor Kien (Jacob Derwig) trouwt met zijn huishoudster, die hem vervolgens uit zijn met boeken gevulde huis zet. Weerloos komt hij in de duistere hoeken van de stad terecht. In het derde deel is Kien helemaal alleen komen te staan. Hij fulmineert tegen de domheid.

T/m 15 nov Utrecht, Snijzaal, Hoefijzerstraat (Geb. A7). Inl 030-2316142.

Emilia Galotti

Het Vlaamse gezelschap De Tijd brengt met Emilia Galotti een prachtige, gestileerde voorstelling van deze tragedie in vijf bedrijven van de verlichte toneelschrijver G.E. Lessing. De versleten hofadel uit de achttiende eeuw komt tot leven in een spannend stuk, waarin een kwaaie kamerheer en een jaloerse gravin uiteindelijk ervoor zorgen dat het jonge meisje Emilia Galotti de dood vindt. Dit tot grote droefheid van een tirannieke prins, die verliefd op Emilia is.

23 okt Haarlem Toneelschuur, 29 okt Groningen Stadsschouwburg. 11 nov Den Haag Koninklijke Schouwburg.

Het bewijs

Schrijver David Auburn won met het toneelstuk Het bewijs in Amerika drie Tony Awards en de Pullitzer Prize. Joop van den Ende brengt Het bewijs nu naar Nederland. Het stuk, over de relatie tussen een gek geworden wiskundige en zijn dochter, is niet zo sterk, maar wordt gedragen en boven zichzelf uitgetild door Carice van Houten (Minoes, Foxtrot). Menig serieuze scène weet zij een geestige draai te geven, menig wat sentimentele scène maakt Van Houten écht tragisch.

T/m 2 nov Amsterdam, Compagnietheater. Inl 020-5255320 of www.toneel.nl.