Meer koopkracht bij lage inkomens

Het vorige week afgesloten sociaal akkoord tussen kabinet en sociale partners is per saldo gunstig voor uitkeringsgerechtigden en lage inkomens en ongunstig voor de hogere inkomens.

Dat blijkt uit een doorrekening van de maatregelen uit het akkoord door het ministerie van Sociale Zaken. De verbetering van de koopkracht van minima wordt vooral veroorzaakt door de verlaging van de ziekenfondspremie van 25 euro. Ook een eerdere afspraak die nu is doorgerekend – het afschaffen van de eigen bijdrage per medicijnregel, de `medicijnknaak' – valt voor minima per saldo relatief gunstig uit.

Modale werknemers worden vooral getroffen door de afspraak de lonen te matigen. In plaats van de eerder geraamde stijging van 1,5 procent, resteert na het akkoord nog slechts een loonstijging van 1 procent in 2004. In 2004 zal gemiddeld genomen nog geen sprake zijn van een zogenoemde `nul-lijn', omdat een deel van de CAO's die betrekking hebben op volgend jaar al is afgesloten. In sommige CAO's is een loonstijging afgesproken. Alleenverdieners met twee keer modaal en kinderen komen het slechtst uit de bus, zij leveren volgend jaar 1,25 procent aan koopkracht in.

De Tweede Kamer debatteerde gisteren met de verantwoordelijk ministers De Geus (Sociale Zaken) en Zalm (Financiën) over de resultaten van het Najaarsoverleg en het sociaal akkoord. Oppositiepartijen PvdA en GroenLinks hadden felle kritiek op het akkoord. D66-woordvoerder Bakker stelde echter dat ,,dit het eerste kabinet sinds de jaren zeventig is dat nivelleert.'' Nivelleren is het verkleinen van de inkomensverschillen.

De coalitiepartijen VVD, CDA en D66 steunden het akkoord op hoofdlijnen. Verscheidene fracties hadden wel kritiek op ,,de grote woorden'' die minister De Geus na afloop van de onderhandelingen gebruikte. De Geus sprak van ,,een historisch akkoord'', maar dat viel volgens VVD'er Weekers ,,nog maar te bezien''. De Geus erkende dat, maar bleef bij zijn kwalificatie: ,,Ik houd vast aan `historisch' in de zin dat het uniek is dat een akkoord gesloten is, maar het moet nog wel succesvol worden. Daar ga ik overigens wel van uit.''

De PvdA had het Najaarsoverleg al in grote lijnen omarmd, omdat de scherpe kantjes van onder meer VUT en prepensioen waren afgehaald, en had derhalve weinig kritiek op de inhoud van het akkoord. PvdA'er Crone noemde het wel ,,een mager akkoord'' waar nogal wat ,,onduidelijkheden'' in zitten. Crone doelde onder meer op een toezegging van de werkgevers ,,om iets voor de minima te doen''. De Geus erkende niet te weten welke bijdrage de werkgevers aan de minima zullen geven. ,,Dat moet nog verder uitgewerkt worden.''