`Nederlanders moeten zelf eens inburgeren'

Spreiding van allochtonen is achterhaald, betoogt Hans Simons tijdens een parlementair verhoor in Rotterdam. En Rotterdamse allochtonen hebben genoeg van de eeuwige verwijten.

Moeten kansarmen gedwongen over de stad worden gespreid om zo de zwaarbelaste oude wijken te ontzien? Dat was de afgelopen twee dagen het belangrijkste thema tijdens de verhoren van de parlementaire commissie die het integratiebeleid van de afgelopen dertig jaar onderzoekt.

De commissie was te gast in het Rotterdamse stadhuis en in wijkcentrum De Wielewaal, in het vooral door allochtonen bevolkte Rotterdam-Zuid. ,,Ik ken maar één voorbeeld van een succesvolle manier van het gedwongen spreiden van bepaalde bevolkingsgroepen'', zei oud-wethouder Herman Meijer van GroenLinks, ,,en dat was door Stalin in de voormalige Sovjet-Unie''. ,,Maar historisch gezien heeft dat nogal wat gevolgen gehad'', sprak hij onderkoeld. Eerder maakte ook PvdA'er Hans Simons, zijn oud-collega, korte metten met het idee kansarmen, veelal allochtonen, gedwongen over de stad te spreiden. ,,Een achterhaalde discussie'', volgens Simons.

Rotterdam probeerde in de jaren zeventig en tachtig al steun te vinden voor plannen om sociaal zwakkeren niet allemaal in oude wijken bij elkaar te laten wonen. Beide keren werden de besluiten vernietigd door de Kroon. Recentelijk, op initiatief van de PvdA, maar opgezweept door Leefbaar Rotterdam, laaide de discussie opnieuw op.

Simons en Meijer maakten duidelijk dat de spreidingsgedachten van toen vooral waren ingegeven door ideële overwegingen. ,,We dachten dat het goed was dat iedereen met andere culturen in aanmerking zou komen'', aldus Simons, die van 1982 tot 1989 en van 1994 tot 2001 wethouder was in Rotterdam. Wel drong Simons aan op ,,onorthodoxe maatregelen'' om de problemen in een stad met momenteel 47 procent allochtonen aan te pakken.

CDA-wethouder Sjaak van der Tak sprong in dat gat. Hij drong er bij de commissie op aan de huisvestingswet zo te wijzigen dat grote steden meer zeggenschap krijgen over het te bouwen type (huur)woningen op wijk- en buurtniveau. Het is nu aan de woningcorporaties om daarover te beslissen. Bovendien wil hij dat de gemeente weer invloed krijgt op het toewijzingsbeleid. Van der Tak verweet de landelijke overheid dat deze geen oog heeft voor wat hij ,,binnenlandse migratie'' noemde. Hij wees erop dat er jaarlijks 32.000 nieuwkomers van buitenlandse afkomst naar de stad komen, waarvan de helft, 16.000, zich eerst al ergens anders heeft gevestigd. ,,Deze mensen zijn niet ingeburgerd'', aldus Van der Tak. ,,Wij moeten vaak de problemen oplossen, omdat het in andere steden niet gebeurt.''

Naar verwachting stijgt het aantal allochtonen het komende decennium tot zestig procent in de stad. ,,De reden dat Rotterdam nu noodgedwongen kiest voor de Rotterdammers die hier al wonen'', aldus Van der Tak. Deze kunnen volgens hem onder druk van de voortdurende stroom van nieuwe nieuwkomers niet goed inburgeren. De wethouder wil de toestroom van kansarmen de komende tijd dan ook drastisch beperken. ,,We zetten geen hek om de stad voor allochtonen'', antwoordde hij op de vraag of dat een beleid langs etnische lijn inhoudt. ,,We zetten een rem op de toestroom van kansarmen in het algemeen.''

Als het aan hem ligt, mogen straks alleen nog mensen met een inkomen en een inburgeringcertificaat zich in de stad vestigen. Van der Tak wil bovendien dat in de toekomst alleen mensen die economisch gebonden zijn aan de stad voor een huurhuis in aanmerking komen. Nu wordt slechts gekeken naar het jaarinkomen.

De stemming maandagavond in wijkcentrum De Wielewaal in Rotterdam-Zuid was heel anders. Hier geen politieke betogen van blanke mannen en vrouwen over de zin of onzin van gedwongen spreiding. De toon werd gezet door zelfbewuste, jonge, hoogopgeleide allochtonen. Zij waren veelal van Marokkaanse afkomst en wilden hun frustraties kwijt.

Spreker na spreker eiste dat het uit moet zijn met de onverdraagzaamheid tegen minderheden. De integratie van minderheden is niet mislukt, betoogde menigeen, maar de integratie in het algemeen wel. Dat komt volgens hen omdat de allochtonen niet worden geaccepteerd door de autochtonen. Het idee dat het nu de beurt is aan Nederlanders om een inburgeringcursus te volgen, om zo hun islamitische medeburgers te begrijpen, kreeg veel bijval. Dat werd het ook aanwezige extreem-rechtse raadslid Michiel Smit, voorheen Leefbaar Rotterdam, te veel. ,,Ga lekker terug naar je eigen land'', schreeuwde hij boos. Ook de discriminatie van islamitische vrouwen met een hoofddoek ergerde menige spreekster. ,,Moslimvrouwen worden inderdaad onderdrukt'', aldus een Marokkaanse studente met hoofddoek om, ,,alleen niet door de islam, maar door autochtone Nederlanders die hen niet accepteren.''