Veertig liter brandstof = een koe

De gigantische hoeveelheid wetten en regels kost het Nederlands bedrijfsleven jaarlijks 13 miljard euro. Ook dit kabinet wil dat probleem aanpakken, maar gaat dat wel lukken?

De nieuwbouwplannen van boer Jensma uit het Friese Engwierum oogden ambitieus. Een stal van 3.000 vierkante meter moest het worden. De melkveehouder stapte naar de gemeente, en die stuurde de brandweer op de boer af. Een stal van die omvang, dat is niet te blussen, zei de brandweer. De stal moest worden opgedeeld in drie delen van 1.000 vierkante meter elk met automatisch sluitende deuren bij brand.

Dat ging Jensma weer wat te ver, hij wilde bij een brand zijn koeien naar buiten kunnen laten. De discussie spitste zich – na enkele weken tevergeefs heen en weer onderhandelen – uiteindelijk toe op de brandbaarheid van een koe. Na ampel beraad werd de brandbaarheid van een koe door de Engwierumse brandweer gelijkgesteld aan een auto met veertig liter benzine in de tank. Mevrouw Jensma: ,,Het was echt niet te geloven''.

Bovenstaand voorbeeld zorgde gisteren op een conferentie over administratieve lasten voor hilariteit, maar melkveehouder Anton Stokman, die het verhaal vertelde, verzekerde de aanwezigen dat zijn voorbeeld niet verzonnen was. De overheid, zo wilde Stokman maar zeggen, frustreert het ondernemerschap met een berg regels en wetten waarvan niemand meer weet waar ze voor bedoeld zijn. En die vaak zelfs in tegenspraak met elkaar zijn.

Verantwoordelijk minister Zalm (Financiën) opende gisteren een nieuwe website van zijn departement (en van Economische Zaken) waar bedrijven terechtkunnen met klachten en vragen over de al maar groeiende papierberg. Die kost het Nederlands bedrijfsleven jaarlijks 13 miljard euro, en dat moet anders, zo besloot het kabinet-Balkenende. Aan het eind van deze kabinetsperiode moet minstens een kwart van die kosten zijn verdwenen en om dat te bereiken zal Zalm begin volgend jaar ,,een telefoonboek'' aan maatregelen presenteren om regels te schrappen. Ook komen er op alle departementen zogenoemde gemengde commissies die daar de regeldruk moeten verminderen.

Nu is dat voornemen niet nieuw. Al sinds 1994 neemt ieder kabinet zich voor de administratieve lasten fors te verminderen, maar dat is tot nu nog nooit gelukt. Voorzitter Robin Linschoten van Actal, dat zich met de toetsing van administratieve lasten in nieuwe wetten en regels bezighoudt, was gisteren optimistisch. ,,We hebben nu voor het eerst in kaart gebracht waardoor die lasten precies veroorzaakt worden. De infrastructuur om het probleem aan te pakken is er dus. Als het nu niet lukt, is dat een gevolg van politieke labbekakkerigheid'', aldus Linschoten.

Hans Onno van den Berg, directeur van de Vereniging van Schouwburg- en Concertgebouwdirecties, kon zijn cynisme maar nauwelijks onderdrukken. ,,Staat de T in Actal nou voor toetsing of voor terugdringing van administratieve lasten'', vroeg hij. ,,Toetsing'', antwoordde Linschoten. ,,Daar was ik al bang voor'', zei Van den Berg, om vervolgens een tirade af te steken over de zogenoemde artiestenregeling van de belastingdienst, die voor gigantische administratieve lasten zorgt in de kunstsector. En over het verbod op het bakken van spiegeleieren in bedrijfskantines.

Over een eenduidige oplossing was niet iedereen het eens. De een wilde meer verantwoordelijkheid bij de overheid, de ander juist minder. Annemie Bruger, directeur op het ministerie van Landbouw, vroeg zich af of de verantwoordelijkheid voor de regels wel op de juiste plek ligt (,,te veel bij de overheid, te weinig bij de burger''). Van den Berg pleitte voor een `tweede Zalm-norm': ,,Voor iedere regel erbij, moeten er twee opgeruimd worden''.

Zalm bleek zich de kritiek van de aanwezigen aan te trekken. Hij zegde toe vanaf begin volgend jaar de regels echt aan te zullen pakken, en ook andere departementen én Europa te zullen aansporen hetzelfde te doen. ,,En als ze niet meewerken, krijgen ze gewoon minder geld van me'', zei Zalm. Juist om die reden is het volgens Zalm goed dat zijn departement en niet Economische Zaken de leiding heeft gekregen over het terugdringen van de papierberg. ,,Maar ik heb EZ altijd graag mee als fanclub'', aldus Zalm.

Alle administratieve tegenslag ten spijt, nadert de bouw van de stal van Jensma inmiddels de eindfase, overigens geheel conform de eerste wensen van de melkveehouder. Collega Stokman: ,,Maar het heeft maanden vertraging opgeleverd en dus veel geld gekost.'' En wat de ambities van Zalm cum suis betreft? ,,Ik hoop er maar het beste van'', zei Stokmans.