Op huizenjacht in Oost-Europa

Nederlanders kopen steeds vaker een tweede huis in Oost-Europa. Maar ze komen niet alleen voor het mooie landschap. In Nederland valt op de huizenmarkt weinig meer te verdienen. `Mensen met geld zoeken nieuwe beleggingen.'

Een luxehuis kopen voor een bedrag waarvan je in Nederland hooguit een garagebox kunt betalen.

In Oost-Europa kan dat. En steeds meer Nederlanders doen het ook. Spanje, Frankrijk en Portugal zijn nog steeds het populairst bij Nederlanders die een tweede huis in het buitenland zoeken. Maar landen als Tsjechië en Hongarije winnen terrein.

Het Hongaarse makelaarsbedrijf Somogyi Kúria, met vooral Duitse klanten, richt zich sinds kort nadrukkelijk op Nederlanders. ,,Nederlanders kwamen al langer deze kant op, naar de meren, in vakantiehuizen'', zegt Stefan Wiemann. ,,Nu kopen ze ook.''

Makelaar Arthur van Dongen van NL-CZ in Tsjechië kan de vraag vanuit Nederland bijna niet meer aan. ,,Het is een gekkenhuis. Van de dertig huizen die ik afgelopen jaar in het aanbod had, heb ik er drie over.'' De prijzen van zijn huizen liggen tussen de 6.000 en 600.000 euro.

Wiemann heeft op dit moment in het zuidwesten van Hongarije 173 woningen in de aanbieding. ,,In het dorpje waar ik zelf een huisje heb, zijn de Duitsers inmiddels ingehaald door Nederlanders'', zegt hij. ,,En niet alleen rijke types komen deze kant op. Laatst hadden we een buschauffeur als klant.''

Niet alleen de landen die op het punt staan lid te worden van de Europese Unie zijn in trek. Ook voor huizen in Roemenië en Bulgarije, op z'n snelst in 2007 EU-lid, groeit de belangstelling. Huizenmagazine Immo International noemt Bulgarije ,,ongerept charmant'', gevrijwaard van massatoerisme. Vanaf Schiphol vertrekken geregeld `bezichtigingsvluchten' richting Bulgaarse kust. Wie na de reis ook echt een huis of een appartement koopt, krijgt z'n ticket vergoed.

Hoeveel Nederlanders precies een tweede huis over de grens hebben is onbekend, aangezien die huizen zelden worden aangemeld bij de fiscus, wat wettelijk wel moet. Een goede indicatie voor de interesse zijn de verschillende beurzen die jaarlijks worden gehouden over dit onderwerp, zoals dit weekend in de Utrechtse jaarbeurs. Tijdens deze Second Home-beurs bieden 200 makelaars in totaal 50.000 woningen in 30 landen te koop aan.

Sombere economische geluiden lijken nauwelijks van invloed op de koopdrift in het buitenland. Volgens de organisatoren van Second Home wordt de groep mensen met een tweede huis niet kleiner. ,,Onder kopers van huizen in het buitenland heerst absoluut geen angst, ook al gaat het financieel slecht in Nederland'', zegt een woordvoerder van de beurs.

Dat financiële klimaat is volgens Van Dongen tevens de belangrijkste oorzaak van de run op zijn Tsjechische huizen. ,,Op de Nederlandse beurs valt bijna niets meer te verdienen'', zegt de makelaar. ,,Mensen met geld zoeken naar nieuwe beleggingen. De Nederlandse huizenmarkt zit aan z'n top, de Tsjechische nog lang niet. Mijn ervaring is dat de winst die later kan worden gemaakt op een tweede huis doorslaggevend is. En je kunt hier ook nog mooi skiën.''

In Nederland is het aantal makelaars dat daadwerkelijk huizen in Oost-Europa aanbiedt beperkt. Grote makelaarskantoren zien nog weinig in de prille Oost-Europese woningmarkt. De makelaars die er al wel zitten zijn vaak eenmansbedrijfjes; avonturiers, die vaak om persoonlijke reden in het vak zijn gerold. Soms is er zelfs `idealisme' in het spel. ,,Nu een huis kopen in Oost-Europa betekent meedoen met het ondersteunen van de economie aldaar'', zegt makelaar Rob van Gestel van Amica Vastgoed, dat zaken doet in Polen.

Wiemann heeft veel ,,voormalige Frankrijkliefhebbers'' als klant voor zijn huizen in Hongarije. ,,Door de rigide bouwregels en hoge prijzen in Frankrijk worden ze hierheen gedreven'', zegt hij. ,,Hier gaat alles nog makkelijker.'' Bovendien, merkt zijn branchegenoot Van Dongen op, zijn in Frankrijk ,,alle krenten uit de pap''.

Oost-Europa biedt ook belangrijke voordelen op het gebied van belastingen. Allereerst omdat de regio buiten het gezichtsveld van de fiscus valt. De Nederlandse belastingdienst heeft vijftien opsporingsambtenaren die in het buitenland kadastrale gegevens doorpluizen op zoek naar verborgen Nederlandse investeringen.

Maar omdat in Oost-Europa vaak weinig is geautomatiseerd, concentreert de fiscus zich op Duitsland, Spanje en Frankrijk. De minder toegankelijke Oost-Europese kadasters hebben ook meteen een nadeel. Want huizenkopers moeten wel zeker weten dat ze de grond van de echte eigenaar kopen. Die is echter niet altijd makkelijk te achterhalen. [Vervolg TWEEDE HUIS: pagina 15]

TWEEDE HUIS

Makelaar helpt bij bureaucratie en taal

[Vervolg van pagina 13] Volgens makelaar Van Gestel leidt de onduidelijkheid over eigendomsverhoudingen soms tot vervelende discussies.

De regels die gelden voor het kopen van een tweede huis verschillen per land. Zo mogen buitenlanders in Hongarije sinds 1996 wel onroerend goed kopen, zo lang het niet om monumenten, natuurgebieden of agrarische grond gaat. In Polen is een wet in de maak die het buitenlanders verbiedt een huis te kopen, tot vijf jaar na toetreding van Polen tot de EU (in mei volgend jaar).

In Tsjechië geldt een soortgelijk verbod. Maar makelaars kennen de weg. Wie in Tsjechië een huis koopt, wordt formeel geen huiseigenaar, maar aandeelhouder in een BV die het huis beheert. Zo'n BV oprichten kost 3.000 euro en moet een zaakwaarnemer van Tsjechische nationaliteit aan het hoofd hebben. Die kost minimaal 600 euro per jaar. De BV koopt het huis en kent eeuwige gebruikersrechten toe aan de Nederlandse aandeelhouder.

Zelfs als de Nederlandse fiscus serieus onderzoek zou doen naar deze constructie, is er volgens makelaar Van Dongen weinig aan de hand. De constructie werkt. Wel erkent hij dat het op de kopende partij allemaal kan overkomen als hocus-pocus. En dat het misbruik in de hand kan werken, heeft Van Dongen aan den lijve ondervonden.

De makelaar kocht ooit zelf een tweede huis in Tsjechië, naar later bleek van een foute makelaar, een oplichter. Na veel moeite slaagde Van Dongen er alsnog in om eigenaar te worden van zijn huis. Andere gedupeerden kregen lucht van die reddingsoperatie en namen hem in de arm. Dat was het begin van Van Dongens carrière in Tsjechië.

De makelaars ter plekke gaan vaak heel ver in hun dienstverlening. Somogyi Kúria regelt na aankoop alle zaken als elektriciteit en telefoon. ,,De Hongaarse taal is nogal ingewikkeld'', zegt Wiemann.

En Van Dongen weet wel iemand die het gras kan maaien tijdens de maanden van afwezigheid. Kosten: vanaf 300 euro per jaar, naar gelang de grootte van de tuin.