Vier maanden cel voor hulp bij zelfdoding

Zelfmoordconsulent Willem M. (61) uit Nieuw-Annerveen is gisteren door het gerechtshof in Leeuwarden veroordeeld tot vier maanden celstraf en acht maanden voorwaardelijk wegens medeplegen van hulp bij zelfdoding.

Volgens het Leeuwarder hof trad M. sturend en regisserend op toen een 81-jarige zieke vrouw op 5 april 2001 in haar woning een eind maakte aan haar leven. De straf is aanmerkelijk hoger dan de zes maanden voorwaardelijk die het openbaar ministerie vorderde en de dienovereenkomstige straf die de Groninger rechtbank eerder oplegde aan M.

Humanistisch raadsman M. is consulent bij de stichting De Einder Noord, die mensen met een doodswens adviseert en begeleidt. M. was die bewuste avond in de woning van de vrouw, toen die 72 pillen innam en een plastic zak over haar hoofd trok. Volgens het hof beperkte M. zich niet tot het verstrekken van algemene informatie en het verlenen van morele steun aan mensen met een doodswens, hetgeen niet strafbaar is. In plaats daarvan gaf de verdachte instructies, onder meer door een lijstje op te stellen met dingen die de vrouw nodig had om tot zelfdoding over te gaan, water en yoghurt voor haar klaar te zetten en door voor te doen hoe ze de plastic zak om haar hals moest knopen. Een en ander acht het hof ,,zeer laakbaar''. M. laat het zelfbeschikkingsrecht, waarbij elk mens het recht heeft over zijn eigen leven te beslissen, prevaleren boven het recht op leven, meent het hof. Hij heeft niet getoetst of de doodswens van de vrouw voortvloeide uit ondraaglijk en uitzichtloos lijden of werd veroorzaakt door een psychische aandoening. Bovendien had hij maar een paar keer telefonisch contact met de vrouw en lag er nog geen week tussen het eerste contact met haar en de dag dat ze een eind aan haar leven maakte. Het hof verwijt M. dat hij niet op de hoogte was van de werkelijke medische toestand van de vrouw en dat hij signalen, die wezen op een ,,zekere wankelmoedigheid'' bij de Groningse over haar doodswens, negeerde. Hierdoor zet de verdachte ,,de deur open voor het verlenen van bijstand aan mensen die niet ten prooi zijn gevallen aan een ondraaglijk en uitzichtloos lijden, maar (..) het leven moe zijn'', aldus het hof. De deels onvoorwaardelijke gevangenisstraf wordt opgelegd omdat de kans op herhaling aanwezig is.

M. reageerde na afloop onthutst. ,,Dit is waanzinnig'', aldus M. ,,Het lijkt wel een religieuze rechtbank. Het hof gaat voorbij aan mijn humanistische levensovertuiging.'' Zijn advocaat W. Anker verklaarde dat hij in cassatie gaat bij de Hoge Raad der Nederlanden. ,,Dit arrest is juridisch aanvechtbaar. Zowel de Hoge Raad als minister Korthals heeft eerder uitgesproken dat alleen handelingen die iemand ten tijde van de zelfdoding uitvoert, juridisch als hulp bij zelfdoding gelden. Bovendien moeten die handelingen ook nog eens direct de dood ten gevolg hebben. Dat is hier niet zo.''

M. zat twee maanden in voorarrest op verdenking van levensberoving op verzoek. Later veranderde het OM de aanklacht in het lichtere vergrijp hulp bij zelfdoding. Door het cellentekort zal M. vermoedelijk niet echt de gevangenis in hoeven, verwacht Anker.