Terugkeer ballingen geeft de natie hoop

Verloren zonen keren terug naar huis. Zakenlui ruiken hun kans. In Liberia gloort weer hoop.

Na een ballingschap van drie jaar is Conmany Wesseh weer thuis. Dat moest gevierd worden. Na aankomst op het vliegveld van Monrovia, zaterdagavond, reed hij vrijwel meteen door naar een feest dat vrienden voor hem hadden georganiseerd. Zondagochtend ging hij naar de kerk. 's Middags had hij al weer twee besprekingen achter de rug. De telefoon rinkelt non-stop. Wessehs terugkeer naar Liberia gaat gepaard met duizend emoties. Vreugde, hoop en verwachting strijden om voorrang. Die deelt hij met andere Liberianen. ,,Toen mijn naam in de kerk viel, begon iedereen te applaudisseren. Mensen zijn blij dat ik terug ben. Voor hen is het belangrijk dat de Liberianen uit de diaspora terugkomen. Het betekent dat er hoop is.''

Gistermiddag nam Conmany Wesseh zitting in de overgangsregering die de vrede in het door burgeroorlog geplaagde Liberia moet herstellen. De mensenrechtenactivist kwam terecht in een parlement waarin ook twaalf vertegenwoordigers zitten van het regime dat hem drie jaar geleden heeft mishandeld en verjaagd. Wesseh zegt geen wrok te koesteren tegen de vertrouwelingen van de op 11 augustus afgetreden krijgsheer-president Charles Taylor. Sterker, een van Taylors mannen heeft hem afgelopen weekeinde gebeld. Hij vroeg of Wesseh kwam praten. ,,Dit soort mensen heeft momenteel meer reden om bang te zijn dan ik. Ze steunden een corrupte regering die de mensenrechten schond en de oppositie het zwijgen oplegde. Nu zijn zij degenen die zich moeten verdedigen.''

De overgangsregering is het resultaat van een vredesakkoord dat enkele dagen na het vertrek van Taylor ondertekend werd. Het akkoord maakte een voorlopig einde aan bloedige gevechten tussen aanhangers van Taylor en de twee rebellenbewegingen LURD en Model. De drie strijdende partijen delen in de macht tot de verkiezingen in 2005. Maar ook opposanten als Wesseh krijgen eindelijk een stem. Veertig zetels in het nieuwe parlement gaan naar vertegenwoordigers van oppositiepartijen, mensenrechten- en vluchtelingenorganisaties, vakbonden en plattelandsdistricten. De rebellenbewegingen en de groep van Taylor krijgen ieder twaalf zetels.

Zonder de komst van een internationale interventiemacht was de interimregering bij voorbaat kansloos geweest. In augustus landde een eerste contingent soldaten van de West-Afrikaanse vredesmacht. Pas toen hielden de gevechten in de hoofdstad op. De West-Afrikanen vormden de voorhoede van een vredesmacht van de Verenigde Naties die begin volgend jaar uit vijftienduizend man moet bestaan. In de hoofdstad is de rust teruggekeerd. Maar in het binnenland zaaien plunderende milities nog steeds angst onder de plattelandsbevolking.

De betrokkenheid van de Verenigde Naties heeft volgens Wesseh tot een ,,sfeer van geweldige verwachtingen' geleid. Dankzij de VN-soldaten beginnen mensen zich weer veilig te voelen. Ook de no-nonsense persoonlijkheid van Jacques Klein, de speciale VN-gezant die verantwoordelijk wordt voor de wederopbouw van het land, wekt vertrouwen. De manager van de Liberiaanse luchtvaartmaatschappij bevestigt dat alle vluchten van de Ivoriaanse stad Abidjan naar Monrovia de afgelopen maand zaten volgeboekt. Liberiaanse zakenlui ruiken gouden kansen nu buitenlandse hulpverleners richting Monrovia trekken.

Een van hen is spoorslags vertrokken uit de Verenigde Staten om zijn onroerend goed te laten opknappen. In de grotendeels vervallen hoofdstad zijn slechts twee hotels. Maar niet iedereen acht de tijd rijp om terug te keren, zegt ondernemer Allan Brown, die ook huizen in Amerika en in Ivoorkust heeft. ,,De middenklasse wacht nog even af. Veel Liberianen hebben zich gevestigd in westerse landen. Ze willen eerst zien hoe serieus de nieuwe regering is voordat ze hun baan opgeven.'' Brown zegt ,,voorzichtig optimistisch'' te zijn. ,,Ja, het lijkt de goede kant uit te gaan. Deze interimregering is geen façade, ik geloof dat de VN daarop zal toezien. Maar we kunnen pas echt van herstel van democratie spreken als de Liberiaanse bevolking in 2005 op eerlijke manier haar stem heeft uitgebracht.''