Polgar thuis in Hoogeveen

Halverwege het Essent-toernooi in Hoogeveen staat Judit Polgar bovenaan met 2,5 punt uit 3 partijen, een vol punt meer dan nummer twee, de jeugdkampioen Levon Aronian. In het verleden heeft ze deze vierkamp al drie keer gewonnen en de Hoogeveners schijnen haar zo langzamerhand als een aangenomen dochter te beschouwen. Niet alleen om haar aantrekkelijk kwieke aanvalsspel, maar ook om haar vriendelijkheid.

Nadat ze zondag Anatoli Karpov van het bord had geslagen moest ze maandag een kleine teleurstelling verbijten toen ze tegen Aronian een dame-eindspel met een pion meer net niet kon winnen. Gisteren sloeg ze weer toe in een spannende en ingewikkelde partij tegen Ivan Sokolov.

Sokolov is een van de weinige topspelers die met zwart tegen 1. e2-e4 niet de modevarianten speelt, maar zich consequent onderwerpt aan de klassieke `Spaanse marteling'. Je moet daarvoor een fijn gevoel hebben tot hoever je wit de duimschroeven aan mag laten draaien en wanneer het tijd is voor een gewelddadige ontsnappingsactie, en dat heeft Sokolov.

Tegen Polgar bracht hij al heel vroeg een stukoffer voor eerst twee en daarna drie pionnen. Hoe de kansen toen objectief verdeeld waren valt moeilijk te zeggen, maar waarschijnlijk waren beide spelers tevreden. Sokolov omdat hij bij strategisch rechtlijnig spel op den duur de beste kansen moest krijgen en Polgar omdat ze wel gedwongen was om op koningsaanval te spelen, altijd een kolfje naar haar hand.

Hoe handig ze daarin is bleek ook gisteren weer. Sokolov maakte één ernstige fout, toen hij over het hoofd zag dat Polgar een aangevallen stuk niet weg hoefde te halen, maar kon offeren. Daarna schoten Polgars stukken, die tot die tijd wat onhandig leken rond te scharrelen, opeens als duveltjes uit hun doosje en was er voor Sokolov geen houden meer aan.

Achter Polgar en Aronian staan de rijpe krachten Sokolov en Karpov onderaan met 1 uit 3. Niets voor Karpov, zo'n laatste plaats, maar het kan hem troosten dat er een opgaande lijn in zijn spel is. Zondag weggevaagd door Polgar, maandag een moeilijke en nauwkeurige verdediging tegen Sokolovs koningsaanval en gisteren bescheiden winstpogingen tegen Aronian. Nu nog een echte overwinning, het wordt wel tijd.

Wit Polgar-zwart Sokolov

1. e2-e4 e7-e5 2. Pg1-f3 Pb8-c6 3. Lf1-b5 a7-a6 4. Lb5-a4 Pg8-f6 5. 0-0 Lf8-e7 6. Tf1-e1 b7-b5 7. La4-b3 d7-d6 8. c2-c3 0-0 9. h2-h3 Lc8-b7 10. d2-d4 Tf8-e8 11. Pb1-d2 Le7-f8 12. a2-a4 h7-h6 13. Lb3-c2 Een variant die rond 1990 erg in de mode was. Kasparov en Karpov hebben grote partijen gespeeld met 13...exd4 14. cxd4 Pb4 15. Lb1 c5 16. d5, maar dat vertrouwt men tegenwoordig niet meer voor zwart. 13...b5-b4 14. a4-a5 Ta8-b8 15. Lc2-a4 Te8-e7 16. La4-b3 Te7-e8 17. d4-d5 Pc6-e7 18. Pd2-c4 b4xc3 19. b2xc3 Pf6xe4 Goed of slecht, zwart moet dit stukoffer brengen, anders wordt hij ingesnoerd. 20. Te1xe4 Pe7xd5 21. Dd1-c2 Pd5xc3 22. Te4-g4 Lb7xf3 23. g2xf3 Pc3-e2+ 24. Dc2xe2 Tb8xb3 25. Lc1xh6 Dd8-f6 26. Pc4-d2 Tb3-b5 27. Lh6-g5 Df6-e6 28. Kg1-h2 d6-d5 29. Ta1-g1 Tb5xa5 Drie pionnen heeft zwart voor het stuk en op het oog een mooie stelling, die echter breekbaar is. 30. Pd2-f1 d5-d4 31. Pf1-g3 f7-f5 32. Lg5-d2 f5xg4 33. Ld2xa5 De6-d5 Hij had 33...gxf3 moeten doen om na 34. De4 (34. Dxf3 e4 is mooi voor zwart) de witte aanval af te weren met 34...Te7 35. Pf5 Tf7.

34. Pg3-e4 Dat had zwart over het hoofd gezien. Na 34...Dxa5 35. Dc4+ Kh7 36. Df7 wint wit. 34...Te8-e6 35. Tg1xg4 c7-c5 36. Pe4-d2 e5-e4 Een wanhoopsactie. 37. f3xe4 d4-d3 38. e4xd5 Te6xe2 39. Kh2-g2 Te2-e5 40. Pd2-e4 Kg8-f7 41. Tg4-f4+ Kf7-e8 42. d5-d6 Te5-d5 43. La5-c3 Lf8xd6 44. Tf4-f5 Zwart gaf op, want wit wint er nog een stuk bij.