Pensioenfondsen blijven loonkostensubsidies geven

Zeker vijftien grote ondernemingen kregen het afgelopen jaar van hun Nederlandse pensioenfonds een loonkostensubsidie. De pensioenfondsen van concerns als Heineken, Hoogovens, Koninklijke/Shell, KLM, KPN, de NS en Philips rekenden hun werkgever en werknemers een premie die beneden de kostprijs ligt. Werkgever en werknemers besturen de fondsen.

Ook hele bedrijfstakken, zoals de woningcorporaties, de omroepen, de zorg en de overheid, genoten op deze manier van lagere loonkosten op rekening van hun pensioenfondsen. Dat blijkt uit inventarisatie van de jaarverslagen van tientallen pensioenfondsen door deze krant.

Het tekort aan kostendekkende premies wordt bevestigd door onderzoeker H. Boonacker, die jaarlijks zo'n zestig jaarverslagen van pensioenfondsen doorlicht. President N. Wellink van de Nederlandsche Bank schatte vorige week op een interne bijeenkomst van pensioengigant ABP dat de premies dit jaar 15 procent onder de kostprijs liggen. In 2001 was dat 30 procent.

Beslissers in de pensioenwereld verwijzen voor een verklaring van de ondermaatse premies naar de overheid. Die dreigde jarenlang met belasting op de te hoge vermogens in de pensioenwereld als de premies niet lager zouden worden om de economische groei te bevorderen. Lagere premies stimuleren de koopkracht van werknemers en de winst van het bedrijfsleven.

Afgelopen week concludeerde de adviesfirma WM Company dat pensioenfondsen de laatste zeventien jaar voldoende rendement hadden en dat hun problemen een andere oorzaak moeten hebben, zoals premiekortingen.

De pensioencrisis zorgt dit jaar over de hele linie voor premieverhogingen. PVK-voorzitter D. Witteveen noemde de pensioenwereld een paar maanden geleden ,,niet structureel gezond'' omdat de premies nog steeds niet kostendekkend zijn. In drie jaar tijd inden de pensioenfondsen 15 miljard euro te weinig premies. Ambtenaren en leraren betalen volgend jaar een kostendekkende premie, de zorgsector in 2005. De ondermaatse premies zijn gepensioneerdenorganisaties een doorn in het oog. Zij hebben weinig macht bij pensioenfondsen maar willen dat werkgevers en werknemers de volle premies betalen zodat de inflatietoeslag (indexatie) op het pensioen van de ouderen veilig kan worden gesteld. Zeker een miljoen gepensioneerden krijgen dit jaar of in 2004 minder indexatie door de verzwakte positie van hun fonds.

Ook Wellink kritiseert de vrijgevigheid van de pensioenwereld in de jaren negentig. De negatieve gevolgen van de pensioencrisis, zoals de premiestijgingen, hadden voorkomen kunnen worden als de overwinsten van de fondsen niet waren besteed aan premieverlagingen, terugstortingen van pensioengeld aan werkgevers en verbeterde pensioenrechten.

MELKKOE: pagina 14