Software richtlijn

Als het Europese octrooirecht in staat is `Amerikaanse toestanden' met betrekking tot software octrooien te voorkomen, is een Europese software richtlijn niet nodig. Dit is de boodschap van het hoofdartikel `Pact met de duivel' in NRC Handelsblad van 2 oktober.

Ik vrees dat de schrijver een klassieke vergissing maakt. Het woord `Europees' duidt niet altijd op EU. Europees octrooirecht is geen EU-recht; een richtlijn is dit wel. Europees octrooirecht en een Europese richtlijn zijn daarom van een andere orde.

Het Europees octrooirecht is het recht dat is neergelegd in het Europees Octrooiverdrag en een heleboel uitvoeringsregels. Het Europees Octrooiverdrag heeft betrekking op de verlening van Europese octrooien. Bij dat verdrag zijn niet alleen EU-staten aangesloten. Een Europees octrooi is niet een eenheidsoctrooi geldend in de EU maar een bundel van nationale octrooien. In het kader van de verlening heeft zich een bepaalde praktijk ontwikkeld ten aanzien van software gerelateerde uitvindingen.

Nationale octrooien zijn ook als zij voortkomen uit een Europees octrooi onderworpen aan het nationale octrooirecht. Weliswaar zijn de nationale regels in belangrijke mate geharmoniseerd en geünificeerd, maar het zijn uiteindelijk nationale rechters die de omvang en grenzen van nationale octrooien bepalen.

Dit kan leiden tot verschillen tussen de lidstaten. En die kunnen leiden tot belemmeringen van het vrije verkeer van goederen binnen de EU. De voorgestelde software richtlijn wil dit voorkomen door harmonisatie. Bovendien zal er dan één rechter zijn die uitleg geeft aan de begrippen van de richtlijn: het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen.

Het is zonder meer wenselijk dat op het terrein van software gerelateerde uitvindingen geen verschil bestaat binnen de EU. Een richtlijn is daarom wenselijk.

Als de verleningspraktijk van Europese octrooien `Amerikaanse toestanden' voorkomt, zou men weinig bezwaar moeten hebben tegen een richtlijn die deze verleningspraktijk tot uitgangspunt neemt.