Mahendra boos om Westerling

De opmerking van Indonesische minister Mahendra dat hij Nederlanders haat, heeft een koloniale achtergrond.

De Indonesische minister van Buitenlandse Zaken, Hasan Wirajuda, was hoogst verbaasd toen hij deze week vanuit Turkije werd gebeld door zijn Nederlandse ambtgenoot. Die informeerde op zakelijke toon hoe hij de jongste uitlatingen van Wirajuda's collega van Justitie, Yusril I. Mahendra, moest interpreteren. Mahendra had tegen een Nederlandse journaliste van de NOS gezegd dat hij ,,Nederlanders haat''. Wirajuda wist van niks, stelde minister De Hoop Scheffer gerust en zei de zaak te zullen uitzoeken. Dat vertellen ambtenaren van Wirajuda's departement op voorwaarde van anonimiteit.

Tegen Nederlanders die hem aanspreken op de naleving van de mensenrechten in zijn land, begint minister Mahendra steevast over de moordpartijen die kapitein Westerling tijdens de Indonesische revolutie heeft aangericht op Sulawesi. Mahendra memoreert dan altijd dat Westerling nooit heeft terechtgestaan. In Jakarta zeggen ambtenaren van Buitenlandse Zaken dat ,,iedereen er goed aan zou doen net te doen of er niets gebeurd is''. ,,De betrekkingen met Nederland zijn goed'', zeggen zij, ,,en deze man is nog maar zes maanden minister.'' Mahendra zelf houdt echter voet bij stuk: in de krant Republika zegt hij ,,ik heb de waarheid gesproken''. Volgens hem moeten ,,de Nederlanders meer aan introspectie doen''. ,,Als ik een Hollander was zou ik me schamen,''aldus de minister.

Yusril I. Mahendra (47, oud-hoogleraar staatsrecht), is, behalve minister van Justitie, ook voorzitter van de islamitische Partij van Maan en Sterren (PBB) die in het parlement 13 van de 500 zetels bezet. Hij heeft een fijne neus voor de tijdgeest. Voor de val van Soeharto, in 1998, schreef hij voor hem wel eens een speech. In oktober 1999 stelde hij zich op het laatste moment kandidaat voor het presidentschap, maar trok zich terug ten gunste van Abdurrahman Wahid. Daarvoor werd hij beloond met een ministerschap. Toen Wahid in moeilijkheden kwam, koos Mahendra de kant van diens vice-president Megawati Soekarnoputri en daaraan dankt hij zijn positie in haar kabinet.

Mahendra is verantwoordelijk voor het visumbeleid. Per 1 december voert Indonesië een algemene visumplicht in. Alle buitenlandse bezoekers moeten dan 30 dollar per maand gaan betalen. Er is een voorlopige 'faciliteringslijst' aangelegd van landen waarvan de burgers deze visa kunnen kopen bij aankomst in Indonesië. Die hoeven dus niet eerst naar een Indonesische ambassade. Ambtenaren zeggen dat de norm voor opname op die lijst een puur statistische is. Landen die veel toeristen leveren, worden opgenomen. Voorlopig staan 7 van de Schengenlanden er niet op : Griekenland, Portugal, Zweden, Ierland en de drie Beneluxlanden. Toeval of niet, al deze landen herbergen kleine minderheden die afkomstig zijn uit Indonesië en wier activisme Jakarta het leven zuur maakt. Nederland `levert' Indonesië jaarlijks 50.000 toeristen, veel meer dan Polen en Finland, die wel op de lijst staan. De lijst is nog niet gepubliceerd en er wordt achter de schermen intensief over gepraat.