Bondscoach Advocaat vecht voor respect en fatsoen

Het Nederlands elftal speelt zaterdag de laatste groepswedstrijd in de EK-voorronden tegen Moldavië. Het duel is niet van belang, Oranje wordt tweede. Maar de `affaires' blijven een rol spelen.

Steeds vaker wordt bondscoach Dick Advocaat geconfronteerd met het gegeven dat de maatschappij, en daarom ook het Nederlands elftal, sterk is veranderd sinds zijn vorige ambtstermijn bij Oranje. Vervaging van normen en waarden, en de opkomst van snelle en handige communicatiemethoden spelen hem voortdurend parten bij de uitoefening van zijn functie. Rondom het WK in 1994 in de Verenigde Staten zorgde een duidelijke hiërarchie binnen Oranje voor rust, zo memoreerde hij gisteren na de eerste training voor het duel met Moldavië. En dat was aanzienlijk makkelijker werken. Ronald Koeman, Frank Rijkaard en Jan Wouters handhaafden destijds in de nadagen van hun loopbaan de huisregels binnen de selectie van het Nederlands elftal.

Die duidelijke hiërarchie van toen ontbreekt in de huidige spelersgroep. Een echte leiderstype kent Oranje niet. De meeste internationals van nu waren al op jonge leeftijd miljonair en succesvol.

Het feit dat van geen duidelijke rangorde sprake is, zorgt voor meer excessen. En de vuile was wordt vaker buiten gehangen dan vroeger, zo redeneert Advocaat. Hij refereert daarbij aan de kwestie rond Fernando Ricksen die in Minsk, na de wedstrijd tegen Wit-Rusland, in beschonken toestand een deur intrapte en om die reden werd geschorst voor de oefenwedstrijd tegen België. Ook daarna besloot Advocaat de speler van Glasgow Rangers niet meer op te roepen en hem voor de rechtsbackpositie te vervangen door Michael Reiziger of Paul Bosvelt. Ricksen verweerde zich onlangs in een interview door te stellen dat meer spelers die nacht te veel hadden gedronken. Dat maakte Advocaat nog kwader. Want zo praat je niet over collega's, meent hij.

Machteloos staat de bondscoach tegen moderne communicatiemiddelen waardoor het kinderspel is geworden om zelfs vanuit een hermetisch gesloten trainingskamp informatie naar buiten te laten sijpelen. Sms-berichten via mobiele telefoons en emails zijn immers razendsnel verstuurd aan journalisten, familieleden of zaakwaarnemers, zonder dat ook maar een woord wordt gezegd. Hoewel in een groepsgesprek voor de interland tegen Oostenrijk, begin september, door de internationals werd afgesproken interne strubbelingen en incidenten binnenskamers te houden, lekte de straf voor Ricksen toch uit.

In het algemeen lijkt het respect voor de bondscoach aanzienlijk afgenomen. Daarbij komt het normen-en-waarden-verhaal aan de orde. Advocaat werd op een persconferentie door een columnist aangesproken met ,,Hé knul!'' En toen hij Ruud van Nistelrooy onlangs wisselde in de interland tegen Tsjechië riep zelfs deze `bijna-modelprof' in het voorbijlopen tegen de bondscoach: ,,Lafaard!''. Mogelijk bedoelde hij dat Advocaat het niet aandurfde om Patrick Kluivert, die zeker even zwak, zo niet slechter speelde dan hij, te wisselen. Met zijn verbale uitbarsting tastte hij het gezag van de bondscoach aan. Mede omdat Van Nistelrooy ook nog eens zijn frustratie uitte door tegen een reclamebord te schoppen en een drankfles weg te gooien.

Van Nistelrooy is door de bondscoach geschorst voor het onbetekenende duel tegen Moldavië van zaterdag. Hoewel Advocaat hem eveneens voor de belangrijke play-offwedstrijden in november gepasseerd zou hebben als dat de eerstvolgende gelegenheid zou zijn geweest. Beweert Advocaat. ,,Geen twijfel over mogelijk.'' Van Nistelrooy heeft de sanctie aanvaard en zijn excuus aangeboden.

De bondscoach wil deze week ook nog een hartig woordje spreken met aanvoerder Frank de Boer. De verdediger bleef in de rust van het fatale duel met de Tsjechen achter in de kleedkamer. Hij had last gehad van diarree, voelde zich slap en niet in staat wat aanvallender te spelen. Toen hij constateerde dat zijn vervanger André Ooijer ook niet functioneerde, zei De Boer na de wedstrijd dat hij dan net zo goed niet om een wissel had hoeven vragen. Advocaat wilde gisteren twee zaken duidelijk maken. Ten eerste bepaalt hij wie vervangen wordt en ten tweede had De Boer nooit in het openbaar Ooijer mogen afvallen.

Advocaat kondigde ook een gesprek aan met Clarence Seedorf, die hij alleen nog geschikt acht voor een positie centraal op het middenveld. Toch heeft hij nu Davids en Van Bommel zijn geschorst voor het duel met Moldavië, wederom geen plek voor Seedorf in de selectie vrijgemaakt. Dat vraagt inderdaad om een nadere uitleg. Maar dat wil Advocaat in een gesprek onder vier ogen doen en niet via de telefoon. Om misverstanden te voorkomen. De geplaagde bondscoach wil niets aan het toeval overlaten.