Recall in Nederland

DE RECALL-PROCEDURE in Californië heeft in de hele wereld de aandacht getrokken en roept de nodige vragen op. Het is interessant te zien wat de betekenis van dit instrument voor directe democratie voor Nederland is. Want ook ons land staat iets dergelijks te wachten als de plannen van minister De Graaf (Bestuurlijke Vernieuwing) doorgaan. Hij wil met ingang van 2006 directe verkiezingen voor de functie van burgemeester. Deze moet in de woorden van de minister een ,,lokale regeringsleider' worden met een eigen democratisch mandaat, naast dat van de gemeenteraad. Het valt niet uit te sluiten dat de invulling van deze twee mandaten botst. Zeker omdat de direct gekozen burgemeester voorzitter blijft van de raadsvergadering. Dat is een noodgreep om wijziging van de grondwet voor te zijn. Een voorrangsregeling staat echter haaks op de grondgedachte van afzonderlijke politieke mandaten.

Wat te doen als in een Nederlandse gemeente-nieuwe-stijl een patstelling van Californisch kaliber ontstaat? Minister De Graaf gaat er van uit dat het niet zo ver komt. De noodzaak van constructieve samenwerking is volgens hem een ,,voldoende incentive'. Maar hij erkent dat de positie van de gekozen burgemeester ,,niet geheel onaantastbaar' kan zijn. De minister spreekt in zijn hoofdlijnennotitie met zoveel woorden over een recall-procedure. De Nederlandse Schwarzeneggers kunnen zich alvast gaan warmlopen.