Het Beeld

,,Wat is het erg wat er allemaal is gebeurd/ en dat het zomaar kon gebeuren/ is nog het allerergst'', zo begint het refrein van het Rampenlied dat cabaretier Johan Hoogeboom gisteravond in VARA Laat zong. De tekst is van toepassing op veel van de gebeurtenissen die avond aan avond op de Nederlandse televisie aanleiding geven tot morele verontwaardiging.

Een wake of een stille tocht voor een slachtoffer van `zinloos geweld', daar opent het NOS Journaal allang niet meer mee. Toch was dat in de editie van tien uur gisteravond wel het geval. We kennen die beelden, van een ingelijste foto, omringd door bloemen, kaarsen en, in dit geval, bierblikjes. Maar dit nieuwsfeit zou wel eens een keerpunt kunnen betekenen in de vorming van populistische kant-en-klaar-meningen, zoals je ze permanent via de babbelbuis verbreid ziet worden.

Anja (43) overleed maandagavond in Amsterdam, nadat ze op straat in elkaar was geslagen door vier minderjarige werknemers van Dirk van den Broek, en mogelijk nog enkele omstanders. Ze was betrapt op diefstal van een paar blikjes bier en hondenvoer. De vox populi, mede verwoord door LPF-kamerlid Eerdmans en prins Bernhard, wil dat je begrip moet hebben voor getergde middenstanders die het recht in eigen handen nemen omdat de politie toch niets doet tegen dieven. Maar Anja, een voormalige thuisloze van veertig kilo, zo leren wij uit straatinterviews met buurtgenoten, was geen harde crimineel en evenmin agressief.

Het NOS Journaal noch Netwerk of de regionale zender AT5 had ook maar één stem des volks kunnen vinden die sympathie had voor de belagers van de winkeldievegge. Integendeel: met name AT5 liet veel bewoners van De Pijp aan het woord die, liefst buiten beeld, zeiden zich al lang te ergeren aan de hardhandige eigenrichting van supermarktemployés. Twee mensen zeiden expliciet voorlopig even niet meer bij Dirk boodschappen te zullen doen.

Natuurlijk moeten we even afwachten totdat de politie heeft uitgezocht wat er precies is gebeurd. Voorlopig ziet het er naar uit dat rond het incident op het Gerard Douplein twee soorten volkswoede met elkaar in conflict raken: die over dieven en die over moordenaars. Het kan nog gecompliceerder worden, als ook maar een van de in hechtenis genomen verdachten Ahmed of Mohammed heet, zoals veel jongens die in De Pijp agressief gedrag vertonen.

Aan zulke niet direct eenduidig te beoordelen nieuwskwesties wagen Barend & Van Dorp zich niet meteen dezelfde dag. Daar maakt Jan Mulder liever avond aan avond stemming tegen de Europese grondwet, omdat het bier op het Rembrandtplein zo duur is geworden. Wel zeer alert reageert dan het dagelijkse VARA-debatprogramma B&W. De aangekondigde uitzending over het jubileum van de sitcom Zeg 'ns AAA werd prompt vervangen door een gesprek over de dood van Anja, met politici, een ooggetuige en de directeur van een supermarkt. Van zo'n discussie valt niet snel veel duidelijkheid of inzicht te verwachten, maar het is goed om op zo'n moment niet te duiken.