Een verrukkelijk vat vol tegenstrijdigheden

Phileine is een explosief meisje. Ze vuurt uit haar wijsvinger kogels af op bijna alle mannen die ze tegenkomt en haalt met haar duim de trekker over. Phileine is een impulsief meisje. Ze zegt en doet en vloekt alles wat haar invalt en ze zegt, nooit, nee nooit sorry. Als Phileine een stripfiguur was, dan was ze een Powerpuff Girl, een tekenfilmfiguurtje dat niet meer dan wat primaire kleuren en lijnen nodig heeft om als een woest opwindbijtje door de lucht te schieten en in de tien minuten dat haar avonturen duren hier en daar wat rake klappen uit te delen. Maar Phileine is bedacht door Ronald Giphart die een heel boek over haar schreef. Dat werd verfilmd door Robert Jan Westdijk, een filmmaker die veel te talentvol is om zich te beperken. Ze kreeg gestalte door Kim van Kooten. Die is als actrice inmiddels zo gegroeid dat ze alleen al door de camera in te kijken meer vitaliteit uitstraalt dan een meisje als Phileine, wier leven een groteske uitvergroting is van meisjesdingen in jongensformaat, zoals jaloezie en seks, seks, seks, ooit in het puntje van haar wijsvinger zal hebben.

Phileine is een Utrechts jongensmeisje dat haar vriendje Max achterna reist naar New York waar hij in een experimentele, bijna pornografische uitvoering van Shakespeare's Romeo And Juliet staat. Ze heeft behalve het proefschieten op kerels nog een bezigheid en dat is herhaaldelijk ontkennen dat ze a. verliefd, b. verdrietig, c. ook maar een mens is. Haar motto is: ,,Gevoelens zijn nooit hypocriet'', en haar levensles nummer 1: ,,Nooit je gevoel tonen.''

Ze zou een verrukkelijk vat vol tegenstrijdigheden kunnen zijn.

Dat is de film over haar geworden. Die leert ons niet alleen de bijdehante Phileine kennen die zich niet wil laten kennen. Hij vertaalt ál haar caleidoscopische gemoedstoestanden in prachtige muziek, decors, locaties en effecten. Phileine is James Bond, Phileine is Emma Peel uit De wrekers, Phileine zweeft door de ruimte en neukt dat de elementen ervan rammelen.

Gevoelens zijn nooit hypocriet. En de indruk dat deze feestelijke, orgastische film nou juist dat belangrijkste, gevoel, ontbeert, dringt zich in bijna elke scène op. Er is geen enkele emotie die mag duren, waardoor geen enkele emotie telt. Je kunt vooral om Phileine lachen, soms echt, meestal meewarig of een beetje gegeneerd. Maar er is niets in deze film dat iemand anders dan Phileine een spiegel voor wil houden en Phileine heeft te veel gelaatsuitdrukkingen die geen gezicht kunnen worden.

Phileine zegt sorry was de openingsfilm van het afgelopen Nederlands Film Festival, won Gouden Kalveren in technische categorieën. Kim van Kooten werd bekroond als beste actrice. Phileine zegt sorry wil soms ook een soort Turks fruit voor het jaar 2003 zijn, tot aan letterlijke verwijzingen naar de beroemde fiets-en-regenscène toe. Je kunt over Phileine zegt sorry niet zeggen wat men precies dertig jaar geleden over Turks fruit zei, namelijk dat die film in vergelijking met het boek te plat, of te vet zou zijn, al is Phileine zowel plat als vet. Daar verandert de overvloedige media-aandacht anno nu niet veel aan. Phileine zegt sorry is echt veel beter dan het boek. En niet alleen omdat schrijver Ronald Giphart dat in een komisch bedoeld intermezzo zelf in de film mag komen vertellen. Phileine zegt sorry legt de zwakheden van het boek bloot, maar overstijgt ze niet.

Regisseur Robert Jan Westdijk vertelt in interviews dat hij na de Giphart-verfilming Ik ook van jou wilde bewijzen dat hij het wel kon, een boek van de Utrechtse branieschrijver verfilmen. Jammer om te concluderen dat een bijna perfecte Giphart-verfilming nooit een echt meeslepende, engagerende, gevoelvolle film kan worden.

Phileine zegt sorry. Regie: Robert Jan Westdijk. Met: Kim van Kooten, Michiel Huisman, Tara Elders, Hadewych Minis, Roeland Fernhout. In: 77 bioscopen.