Chagrijn over bezuiniging op Defensie

Hoe moet het verder met Defensie, nu het kabinet drastisch bezuinigt? Op een forumdiscussie overheerste het onbehagen. ,,We zullen hiervan spijt krijgen.''

De loyaliteit van de militairen is niet in gevaar, maar de grote bezuiniging op de begroting van het ministerie van Defensie leiden alom tot gevoelens van onbehagen in militaire kring, zo bleek gisteren op een forum-discussie in de eerbiedwaardige Haagse Sociëteit De Witte.

Het liep al tegen het einde van de bijeenkomst, toen de voormalige chef-defensiestaf Arie van der Vlis het woord kreeg. Ten onrechte was er nog nauwelijks over het personeel gesproken, meende hij, over de 12.000 mensen die het `bedrijf' al dan niet gedwongen moeten verlaten. In zijn ergste nachtmerries had hij dat, ondanks de talrijke bezuinigingen van de afgelopen jaren, niet durven denken. ,,Je zult maar uitgezonden worden en uitgezonden worden en plotseling sta je op straat'', aldus een geëmotioneerde Van der Vlis. De enorme bezuinigingen ruim 700 miljoen in deze kabinetsperiode zijn funest voor het arbeidsklimaat op defensie. De kwaliteit van de organisatie wordt immers primair bepaald door het personeel, betoogde hij. ,,Ik denk dat we met deze maatregelen door een kritische ondergrens aan het zakken zijn. We zullen hiervan spijt krijgen.''

Voor het eerst ging er een goedkeurend gemompel door de zaal, die goeddeels is gevuld met militairen. Van der Vlis kreeg prompt bijval van het forum-lid, generaal buiten dienst Ruurd Reitsma. Die zegt de laatste tijd een toenemend cynisme te zien bij de militairen.

Niet dat de politieke meesters van de militairen onmiddellijk een muiterij hoeven te vrezen. De loyaliteit van de manschappen blijft onaangetast, verklaarden verscheidene sprekers. Het kabinet en de volksvertegenwoordiging hebben het recht met Defensie om te gaan zoals ze willen. De militairen hebben zich daar maar naar te schikken. Dat werd vanuit de zaal ook bevestigd door generaal Ad van Baal, die leiding helpt geven aan de huidige reorganisatie op Defensie. Hij legde uit dat Defensie er met de beperkte middelen het beste van probeerde te maken.

Ook de onafhankelijke deskundigen in het forum, naast Reitsma de Leidse hoogleraar Bart Tromp en Ko Colijn van de Erasmus-Universiteit, waren het er gistermiddag echter over eens dat het mes van de bezuinigingen ditmaal wel erg diep sneed. Door slechts 1,6 procent van het Bruto Nationaal Product te reserveren voor defensie, werd het moeilijk voor Nederland een volwaardige bijdrage aan de internationale veiligheid te blijven leveren. Allen stelden dat er onvoldoende visie sprak uit de aanpak van minister Kamp. Er was te veel sprake van een boekhoudersmentaliteit op defensie.

Oud-minister van Defensie Wim van Eekelen stelde de prikkelende vraag of een budget van 7,5 miljard euro voor defensie eigenlijk niet wat aan de hoge kant is, gelet op het feit dat er op het ogenblik slechts zo'n 2.200 militairen bij vredesmissies in het buitenland zitten. En dat terwijl die missies inmiddels worden gezien als de voornaamste taak van defensie. Dat was misleidend, vond Reitsma. Hetzelfde zou je kunnen zeggen van de brandweer. Als er een tijd geen brand is, kun je zeggen dat de brandweer wel erg duur is.