Omgang met kind sneller af te dwingen

Gescheiden ouders die hun kinderen niet kunnen zien omdat die met de andere ouder naar een ander land in de Europese Unie zijn verhuisd, kunnen het omgangsrecht straks sneller in dat andere land afdwingen.

Dat hebben de EU-ministers van Justitie gisteren in Brussel besloten. De regeling wordt op 1 maart 2005 van kracht.

Nu moet een ouder die van een Nederlandse rechter het omgangsrecht over zijn kinderen heeft gekregen, tijdrovende procedures volgen als hij dat recht in een ander EU-land wil afdwingen. Dat komt doordat elk land zijn eigen rechtssysteem heeft. Vonnissen worden niet automatisch in een ander land erkend. Ze moeten eerst worden `omgezet' (`exequatur'-principe).

Door de bureaucratie en gerechtelijke achterstanden kan het soms jaren duren vóór die omzetting rond is. Ouders wier kinderen met hun ex naar een ander land zijn gegaan en die de kinderen niet meer mogen zien, worden hier soms zo wanhopig van, dat ze de kinderen kidnappen. Het gaat vooral om vaders. Moeders krijgen immers, na een scheiding, vaak het gezag over de kinderen. Volgens de Nederlandse minister Donner zijn er steeds meer huwelijken tussen ouders uit twee landen, en ook meer scheidingen. ,,Daardoor maken we deze situaties steeds vaker mee.'' Hij noemde de nieuwe regeling ,,een pièce de résistance''.

De regeling dwingt ook rechters uit twee landen om in bepaalde gevallen te overleggen, als een kind door één van de ouders is ontvoerd. Rechters spreken elkaar nu zelden. Meer overleg kan de ouders stimuleren om hun ruzie om de kinderen in de minne te schikken. Zo kan het aantal kidnaps dalen.

De onderhandelingen over de regeling waren lang en lastig. Er bestaan al verdragen over dit onderwerp, waarbij ook landen buiten de EU zijn aangesloten – juridisch wordt het dan al snel ingewikkeld. Daarbij ligt het afschaffen van het `exequatur' in veel EU-landen gevoelig. Het betekent immers: vonnissen van buitenlandse rechters gaan uitvoeren. En dat tast de wens van veel landen aan, om op justitiegebied zo veel mogelijk hun eigen koers te blijven varen.

Het Nederlandse parlement moet de regeling nog goedkeuren. Dit had van tevoren gemoeten, maar omdat de onderhandelingen tot het laatst toe aansleepten, had het geen tijd meer om de laatste versie te bestuderen. De regeling moet ook nog door het Europees Parlement.