De Passant

In het zaterdagteam van Gestaag Volharden Overwint (GVO) uit Krommenie speelden begin jaren tachtig de plaatselijke krakers. Zij stortten de club, die in 1999 door een fusie is verdwenen, in een heftig politiek debat. Onder leiding van Dirk Smit wilden deze spelers een statement maken door shirtreclame te dragen van het Anti-Fascistisch Komitee Krommenie, AFKK. Het mocht niet van het clubbestuur, maar het shirt kwam er toch. Tijdens jubileumwedstrijden dragen de toenmalige spelers het nog steeds.

Zoals vorig jaar, toen Smit zijn tachtigste verjaardag vierde. Smit is linksradicaal en zat ooit in het partijbestuur van de PPR één van de bloedgroepen van het huidige GroenLinks. Smit: ,,Vanaf toen ben ik naar beneden gezakt tot het niveau waar ik thuis hoor.'' En dat was onder meer als leider van zaterdag één van GVO en oprichter van De Passant – een opvanghuis voor zwerfjongeren. Veel van `zijn' voetballers woonden in het plaatselijke kraakpand De Groote Weiver. Ook speelden regelmatig jongens mee die van drugs afkickten. Via het voetbalveld hoopten die terug te keren in de maatschappij. ,,Eén van die verslaafden is nu getrouwd en heeft kindertjes. Het gaat goed met hem'', zegt Smit.

In alle opzichten was zaterdag één dus een geëngageerd elftal, precies in de tijd van het opkomende racisme van de Centrumpartij. Smit zat bij het AFKK en kwam zodoende op het idee om via shirtreclame te protesteren tegen de discriminerende zaken. Maar het clubbestuur wilde daar niets van weten. Voorzitter Seitner zei in 1983: ,,Er zijn veel leden die zeggen: waar beginnen wij aan? En vergeet niet de ouders van kinderen die komen kijken. Zij willen niet lastig worden gevallen met pamfletten, discussies en dergelijke.''

Maar vermoedelijk was hij ook bang voor problemen: stel dat fascisten ons clubgebouw in brand steken. De club gaf hem gelijk na een roerige ledenvergadering. De letters A, F, K en K zouden niet op het shirt van zaterdag één komen. In de competitie niet tenminste, want de jongens lieten het toch maken voor zichzelf.

De KNVB zei overigens dat deze politieke boodschap mogelijk was, alhoewel ze het er wel wat moeilijk mee had. Ook nu zou het kunnen dat een actiegroep zich meldt, blijkt uit het geldende Sponsoringreglement Amateurvoetbal uit 1985. Een reclame-uiting moet in overeenstemming zijn met de wet, de waarheid en de goede zeden. En dat geldt dus ook voor een anti-fascistisch comité of iets anders weerspannigs.

GVO bestaat niet meer en de toenmalige jongens van zaterdag één zijn al lang gestopt. Dirk Smit heeft het gewraakte shirt nog wel ergens liggen, maar is vooral bezig met De Passant. Want nog steeds kan hij niet tegen onrecht: ,,Dat heeft zich vastgezet in lichaam en geest. Als het onrecht ooit voorbij is, kan ik gaan vissen.''

jurryt@xs4all.nl