Witte Huis in het nauw na lekken naam CIA-agent

Het Witte Huis is in het nauw geraakt door het vermoeden dat medewerkers van de president de identiteit van een CIA-agent hebben laten uitlekken. Het gaat om de echtgenote van een kritische ex-ambassadeur. Het is strafbaar om de identiteit van een CIA-agent bekend te maken. De Democratische oppositie vraagt om de aanstelling van een onafhankelijke onderzoeker.

President Bush heeft de kwestie zeer ernstig opgevat, aldus zijn woordvoerder. Eventuele daders krijgen ontslag. Een speciale aanklager (zoals ten tijde van de affaire-Lewinsky van president Clinton) acht Bush overbodig. Ook een intern onderzoek op het Witte Huis wijst hij af. Bush acht een onderzoek door het ministerie van Justitie voldoende. Daaraan zal het Witte Huis meewerken.

Nieuwe details in de zaak komen de laatste dagen naar buiten terwijl president Bush wegglijdt in de opiniepeilingen, om het aftreden van de eens bejubelde minister van Defensie Rumsfeld wordt gevraagd en het Huis van Afgevaardigden heeft geconstateerd dat de aan spionage ontleende argumenten om snel de oorlog tegen Irak te beginnen, uiterst zwak waren. Amerikaanse media, The Washington Post voorop, maken steeds meer werk van de affaire.

De bal kwam aan het rollen toen Joseph Wilson, de laatste waarnemend ambassadeur in Bagdad onder president Bush senior, op 6 juli op de opiniepagina van The New York Times onthulde dat hij in opdracht van de CIA naar Niger was gereisd en daar had vastgesteld dat het hoogst onwaarschijnlijk was dat Niger uranium aan Irak had verkocht. Op een dergelijke leverantie was in belangrijke mate het argument gebaseerd dat het regime in Irak op korte termijn zou kunnen beschikken over kernwapens.

Kort na Wilsons publicatie schreef de landelijk opererende columnist Robert Novak dat Wilsons echtgenote een medewerkster van de geheime dienst CIA was. Zij was betrokken bij geheime operaties die te maken hadden met het voorkomen dat massavernietigingswapens in verkeerde handen vallen. Wilson had toen en nu nog steeds de stellige indruk dat die op zichzelf irrelevante informatie naar buiten werd gebracht om anderen binnen de overheid te ontmoedigen de zwakke plekken in de regeringsargumentatie voor de oorlog aan het daglicht te brengen.

In augustus suggereerde Wilson tijdens een seminar dat Karl Rove, de naaste politieke adviseur van de president, achter dit bewust lekken zat. Hij zou in ieder geval niet hebben ingegrepen toen anderen die informatie bij journalisten in Washington `uitzetten'. Naar de Post bericht zijn minstens zes journalisten benaderd met het CIA-verhaal. Novak was de eerste die het gebruikte om Wilson in diskrediet te brengen.

Op het onthullen door mensen met een hoge `security clearance' van de identiteit en bronnen van medewerkers van de veiligheidsdiensten staat maximaal tien jaar gevangenisstraf en een boete van 50.000 dollar. Scott McClellan, woordvoerder van Bush, noemde het idee dat Rove zich daaraan schuldig zou hebben gemaakt `belachelijk'. [Vervolg CIA: pagina 5]

CIA

'Adviseur president speelde actieve rol bij orkestreren lek'

[Vervolg van pagina 1] ,,De president weet dat hij niet betrokken was'', verzekerde McClellan, ,,het is gewoon niet waar''.

Novak zei gisteren in het CNN-programma Crossfire, waarvan hij vaste medewerker is, dat hij niet was gebeld, maar dat het verhaal hem was toegespeeld tijdens een vraaggesprek met een overheidsfunctionaris. Inmiddels variëren zijn verhalen over omstandigheden van de gewraakte informatie-overdracht en de aard van de bron(nen).

Wilson houdt vol dat hij aanwijzingen heeft dat Rove een actieve rol heeft gespeeld bij het orkestreren van het lek. Hij zei gisteren niet zozeer bezorgd te zijn voor de veiligheid van zijn echtgenote, maar verontwaardigd te zijn dat ,,ambtenaren op kosten van de belastingbetaler om politieke redenen de moeite nemen de identiteit publiek te maken van een ambtenaar die werk maakt van de strijd tegen de verspreiding van massavernietigingswapens''.

Door publicatie van haar naam is het hele netwerk van bronnen en contacten waarin de echtgenote van Wilson functioneerde zichtbaar geworden voor wie er kwaad mee wil. De ernst van dat vergrijp vraagt volgens vooraanstaande Democraten om een onafhankelijker onderzoek dan van het ministerie van Justitie kan worden verwacht. De senatoren Daschle, Biden, Schumer en Rockefeller menen dat een belangenconflict onvermijdelijk is als er geen onafhankelijke onderzoeker komt.

Senator en presidentskandidaat Joseph Lieberman heeft aangekondigd dat hij een wet zal indienen om de figuur van de onafhankelijke onderzoeker, die na Monicagate in status is verlaagd, weer te doen herleven. Hij waarschuwde Andy Card, de stafchef van het Witte Huis, ervoor te zorgen dat emails en verslagen van telefoongesprekken niet worden vernietigd met het oog op een later onderzoek.