Verbale strijd en een dwarse dichter

Rappers gingen elkaar verbaal te lijf op het festival `Geen Daden Maar Woorden'. Dichter Hans Verhagen vertelde over Jimi Hendrix en Phil Bloom.

Die twee mensen die zitten te picknicken op het kunstgras – is dat nu een sketch of niet? Op Geen Daden Maar Woorden, `festival voor de nieuwe letteren', kun je heel terloops in een optreden verzeilen. In de hal van de Rotterdamse Schouwburg springt bijvoorbeeld een speler van Rotjong, het Rotterdams jongerentheater, op een verhoging en verkondigt een apocalyptisch visoen: hij ziet zijn stad kapotgaan aan haat en angst. Verder ziet hij de skyline in vuur en vlam, de euromast geknakt als een tak in de wind, de Maas bloedrood gekleurd. Vanzelfsprekend vindt de opstanding van de Antichrist plaats in de Blaak.

De stichting Passionate, ook uitgever van een gelijknamig tijdschrift, heeft voor de zevende keer het GDMW-festival georganiseerd. De letteren vormden daarin maar een onderdeel: dans, cabaret, muziek en film eisten ten minste zoveel aandacht op. Het publiek op zaterdagavond, jong en multicultureel Rotterdam, kwam vooral voor de finale van de MC Battle: rappers die al improviserend verbaal tegen elkaar opboksen. Na een vermakelijke woordenstrijd tussen de MC's Tim en Klopdokter kon de laatste de wisselbeker in ontvangst nemen, voor het tweede achtereenvolgende jaar.

Er vallen wel eens harde woorden tijdens zo'n battle. Dat niet iedereen daar begrip voor heeft, bleek tijdens een voorronde op 9 september op het Rotterdamse Afrikaanderplein. Na afloop dreigde de politie de stichting Passionate met een proces-verbaal, omdat ze ,,discriminatie in de openbare ruimte'' uitgelokt zou hebben.

In de grote zaal van de Schouwburg vond ondertussen het literaire programma plaats. Het gezelschap van Conny Janssen Danst bracht de korte voorstelling Troost, gebaseerd op gedichten van Hagar Peeters en Martin Bril. Tommy Wieringa las, met de timing van een volleerd performer, een aantal absurde korte verhalen voor. Over een echtpaar dat één linkerhand deelt: ,,de hand scheert zijn kaken en haar benen, dat gaat in één moeite door''. Het uit Zuid-Afrika afkomstige jonge talent K. Sello Duiker las een passage voor uit zijn tweede roman The quiet violence of dreams. Duiker voerde zijn publiek mee van de beau monde van Kaapstad naar het leven van twee jongens die in een arme wijk een kleine huurflat delen. ,,Elke week was er wel een begrafenis waar je je nep Armani-kostuum kon showen.''

Hoogtepunt qua hilariteit was het filmportret van de dichter Hans Verhagen, speciaal voor het festival gemaakt door Yvette Benningshof, Erik Brus en Matte Mourik. Verhagen, de eeuwige jongere, vertelde met weet-je-wel's doorspekte anekdotes uit zijn leven. Voor het VPRO-programma Hoepla had Verhagen in de jaren zestig ,,voor duizend gulden'' rockgitarist Jimi Hendrix geboekt. Hendrix stond bekend om zijn onorthodoxe speelstijl. Verhagen: ,,De dag na de uitzending las ik in De Telegraaf: `een Zuid-Molukkenees (een contaminatie van Zuid-Molukker en Ambonees) probeerde zijn gitaar op te eten'.'' Verder zagen we de historische blote borsten van Phil Bloom voorbijkomen; voor velen in de zaal de eerste maal. Verhagen sprak vertwijfeld van een ,,symbool'', en bekritiseerde de ,,spastische burgermansseks'' die hij nu op televisie waarnam.

Dit jaar kreeg Verhagen de Thermphoss-prijs (5.000 euro) van de gemeente Vlissingen. Verhagen vertelt in de film, een mooie illustratie van zijn dwarsheid, dat hij bij de uitreiking tegen de juryvoorzitter eruit flapte: ,,Zo, daar kan ik weer een halve middag van roken''. Dat vond de voorzitter niet leuk: ,,Die prijs heb je aan mij te danken''. Verhagen weer: ,,Oh, ik dacht dat ik 'm aan m'n werk te danken had''.