Man doodt dochter (18) in Turkije om eerwraak

Een 18-jarig meisje uit Almelo is op 12 augustus in Turkije door haar vader met een jachtgeweer om het leven gebracht. Het motief is eerwraak: het redden van de geschonden eer van de familie door middel van geweld.

Het meisje, Zarife, botste al geruime tijd met haar vader over de orthodox-islamitische opvoeding. Ze was in januari naar een blijf-van-mijn-lijfhuis gevlucht, maar ging toch met haar familie voor vakantie mee naar Turkije. Daar kwam het tot een fatale ruzie.

Het voorval is naar buiten gebracht door de school van het meisje, het ROC Twente Plus in Almelo. Zarife volgde daar tot begin dit jaar een mbo-opleiding zakelijke dienstverlening. ,,Zarife was een keurig islamitisch meisje met een hoofddoek. We hadden geen signalen dat er thuis wat mis was'', zegt directeur P. Krikke.

Dat werd pas duidelijk in januari, toen Zarife gevlucht was naar blijf-van-mijn-lijfhuizen in achtereenvolgens Ede en Venlo. Zarife schreef zich in mei uit als leerling met de bedoeling in Limburg een nieuw leven op te bouwen. Vader en dochter kregen daarna toch weer contact. De politie Twente, die het meisje na haar vlucht geadviseerd had geen contact meer met haar vader op te nemen, was op de hoogte van de moeizame familierelatie. ,,In juni dachten wij dat het beter ging'', aldus een woordvoerder.

Eerwraak draait om eer (namus) en aanzien (seref). Het komt voor op het Turkse platteland, maar ook elders in het gebied rondom de Middellandse Zee en in Zuid-Amerika. Man én vrouw hebben namus. Voor vrouwen en meisjes betekent het kuisheid, voor mannen en jongens betekent het dat ze kuise vrouwelijke familieleden moeten hebben. Zodra vrouwen ongeoorloofde contacten hebben met de andere sekse en daar over gepraat wordt, is het gedaan met de familie-eer.

Erekwesties eindigen meestal niet in bloedvergieten. Een meisje dat haar namus kwijt is, zal zo snel mogelijk worden uitgehuwelijkt aan de jongen die haar heeft geschaakt of aan een andere, vaak oudere of gehandicapte man. In het laatste geval fungeert die als `schanddekker'. Ook kan het meisje naar een familielid in Turkije worden verbannen. Maar als er geen alternatieven zijn, is eerwraak het enige middel om de familie-eer te redden. Vorig jaar nog stak een 18-jarige Afghaanse jongen in Spijkenisse zijn 15-jarige zus meermalen met een aardappelschilmesje. Volgens de politie hadden de twee ruzie over de levensstijl van het meisje. Begin 2001 werd de Hindoestaanse Johnny Ramdas (39) twintig keer gestoken met een mes, omdat hij de familie-eer geschonden had door in het geheim met een Hindoestaans nichtje (23) te trouwen. Zowel zijn familie als die van het meisje waren tegen het huwelijk. De vader, de moeder en de 19-jarige broer van het meisje werden veroordeeld tot ieder tien jaar cel. Twee ooms en twee tantes kregen vier jaar. Een woordvoerder van het Openbaar Ministerie zegt dat het niet bekend is hoe vaak eerwraak voorkomt in Nederland.

Het is de derde maal in dertien jaar tijd dat directeur Krikke op zijn school, waar 10 procent van de leerlingen allochtoon is, met conflicten rond allochtone meisjes te maken krijgt. Eerder pleegde een Turks meisje zelfmoord nadat ze tot woede van haar vader een relatie met een niet-Turkse jongen was aangegaan. Een Armeens meisje, dat tijdens een stage verliefd was geworden op een Franse jongen, verhuisde naar Amerika nadat haar vader haar verstoten had. Tijdens de zoektocht naar het meisje bedreigde de vader docenten van het ROC. Achteraf stelt Krikke dat in het geval van Zarife zijn school zich actiever met de kwestie had moeten bemoeien.