`Justitie van VS misbruikt de anti-terreurwet'

De Amerikaanse justitie gebruikt de USA Patriot Act, een direct na de aanslagen van 11 september 2001 ingevoerde anti-terreurwet, ook om gewone misdrijven te vervolgen. Daarbij gelden de waarborgen uit het normale strafrecht niet.

Dat blijkt volgens The New York Times uit een verslag dat het Amerikaanse ministerie van Justitie deze maand aan Congresleden heeft gestuurd.

Zo zouden met hulp van de Patriot Act emails en andere elektronische gegevens zijn onderschept om een computer hacker, een drugshandelaar, een viervoudige moordenaar, iemand verdacht van het stelen van credit cardgegevens en twee afpersers op het spoor te komen.

Minister van Justitie John Ashcroft maakt op het ogenblik een tournee door de Verenigde Staten om `het Amerikaanse volk' nut en noodzaak van de Patriot Act uit te leggen. Daarbij pleit hij voor uitbreiding van de opsporingsbevoegdheden onder de Patriot Act om het terrorisme nog beter te kunnen bestrijden.

Op die rondtocht van Ashcroft is de nodige kritiek in de Amerikaanse media omdat de minister in allerlei steden alleen spreekt tot een gehoor van genodigden, vaak werknemers van politie en justitie. Na afloop is hij alleen beschikbaar voor lokale televisie, waarbij de gedrukte media worden gemeden. Zijn ministerie heeft niet ontkend dat specifieke anti-terreur-bevoegdheden worden ingezet voor de misdaadbestrijding in de ruimste zin.

De justitie blijkt dankzij deze nieuwe bevoegdheden steeds vaker over te gaan tot huiszoeking en het afluisteren van telefoongesprekken zonder gerechtelijke goedkeuring of toezicht. Douane-autoriteiten hebben volgens The New York Times het afgelopen jaar veel meer geld onderschept dat illegaal het land werd uitgesmokkeld. Ook daarvoor zijn de nieuwe bevoegdheden gebruikt, hoewel het in veel gevallen ging om `gewoon' crimineel verkregen bedragen.

De uitwerking van de Patriot Act, die al twee jaar van kracht is, wordt de laatste tijd steeds vaker ter discussie gesteld. Ook in andere kranten in de Verenigde Staten verschijnen berichten over Amerikaanse burgers die worden aangehouden nadat zij in het openbaar kritiek op de regering of de president hebben geuit.

In de krant Modesto Bee (uit Modesto, Californië) stonden gisteren dergelijke ervaringen van een 40-jarige advocaat in New Mexico en een 62-jarige gepensioneerde medewerker van een telefoonmaatschappij.

Bibliothecarissen in het hele land zijn gedwongen desgevraagd inlichtingen over leengedrag van burgers aan de geheime dienst over te leggen, zonder betrokkenen daarover te mogen informeren. Dat levert hun morele dilemma's op die zij op veel plaatsen bespreken. Minister Ashcroft heeft de verontruste bibliothecarissen ,,ongefundeerde hysterie'' verweten en alle kritiek van de hand gewezen.