Cecilia Bartoli

Mozart is nooit iets beters overkomen dan de film Amadeus (1984), die hem voor een megapubliek afschilderde als het grootste muziekgenie aller tijden. Dat ging ten koste van de Italiaanse componist Antonio Salieri, destijds in Wenen veel beroemder dan Mozart. Salieri was later de leermeester van Beethoven, Schubert en Liszt. De librettist Lorenzo da Ponte, die voor Mozart o.a. Don Giovanni schreef, werkte ook voor Salieri, die uiteindelijk in een inrichting terechtkwam. Amadeus kwalificeerde Salieri als middelmatig en suggereerde zelfs dat hij Mozart heeft vergiftigd.

Toch had Amadeus ook een scène met een spectaculaire opera-aria van Salieri: een waterval van coloraturen uit de keel van een sopraan op een vervaarlijk steile trap. Die virtuoze Salieri wordt nu door mezzosopraan Cecilia Bartoli herontdekt op The Salieri Album, begeleid door het Orchestra of the Age of Enlightenment o.l.v. Adam Fischer. De cd verschijnt woensdag, op 29 november geeft Bartoli ook een Salieri-concert in het Amsterdamse Concertgebouw.

The Salieri Album is naast de biografie van Volkmar Braunbehrens, het beste dat Salieri ooit is overkomen. Elf van de dertien nummers zijn hier voor het eerst opgenomen en worden in een cd-boekje fraai gepresenteerd. De ware Mozartliefhebber hoort ervan op: Salieri's stijl is duidelijk uit de Mozarttijd en zeker geen `middelmaat' om op neer te kijken. Maar Salieri is toch niet fantastisch, hij lijkt wat oppervlakkig. Een gedegen oordeel is echter niet mogelijk op basis van losse aria's, daarvoor moet men een hele opera horen. En schreef Salieri echt zo weinig langzame nummers of is deze onstuitbare en gekmakende notentyfoon de persoonlijke keuze van Bartoli?

Ach, die Cecilia Bartoli! Ze is zo aardig, ze is zo goed voor oude miskende componisten. Ze is de Florence Nightingale van de klassieke muziek. Ze haalde de vocale muziek van Vivaldi onder het stof vandaan, ze bekommerde zich om de onbekende Gluck, ze laat nu de beschimpte Salieri toch nog zo veel mogelijk klinken als Mozart. Geen nootje is Bartoli te veel, ze zijn haar allemaal even lief. Ze kwinkeleert en tiereliert als een opgewonden nachtegaal, ze coloratuurt als een kittige krolse kat: Bartolissimo!

Cecilia Bartoli: The Salieri Album. Decca 475 100-2