Onzichtbare moskee in Athene

Bij de nadering van de Olympische Spelen van augustus volgend jaar, rijst een nijpende vraag: komt er in Athene nog wel een moskee? En zoja, waar?

Athene is de enige Europese hoofdstad zonder functionerende moskee, en dat zou bij de Spelen een pijnlijk gemis worden. Weliswaar kunnen de islamitische deelnemers die willen bidden terecht in het Olympische Dorp, waar gebedsruimten voor alle wereldgodsdiensten worden aangebracht, maar waar moeten de duizenden islamitische toeschouwers heen? Ambassadeurs van islamitische landen in Athene pleiten bij het ministerie van Buitenlandse Zaken al vele jaren voor het bouwen van een islamitisch heiligdom, maar dit stuitte tot voor kort op allerlei bezwaren, niet in de laatste plaats van de orthodoxe kerk die als staatskerk heel wat gewicht in de schaal legt.

In het oude deel van Athene staan twee fraaie moskeeën uit de tijd van de Turkse overheersing. Al tientallen jaren geleden is serieus overwogen om één daarvan weer in gebruik te stellen – zij dient nu als opslagplaats van archeologische vondsten – maar dit ketste af op gevoelsmatige bezwaren van de buurtbewoners en van de archeologen – de Akropolis was te dichtbij.

De huidige minister van Buitenlandse Zaken, Jorgos Papandreou, heeft vorig jaar, nadat de kerk haar bezwaren had laten varen, het aanbod aanvaard van koning Fahd van Saoedi-Arabië, een moskee plus islamitisch Cultureel Centrum te bouwen, iets wat deze vorst al in tientallen andere oorden van de wereld doet. Als locatie werd een terrein gekozen van 35.000 vierkante meter bij de randgemeente Peania, niet ver van het nieuwe vliegveld. Het gemeentebestuur, toen nog overheerst door de socialistische regeringspartij, ging ermee akkoord.

De lokale verkiezingen van afgelopen voorjaar brachten een nieuwe burgemeester aan de macht en die kwam met de grootste bezwaren. In zijn gemeente woont niet één moslim en waarom moet die enorme moskee zo dicht bij het vliegveld verrijzen? Het is het eerste grote gebouw dat men na aankomst aanschouwt en wie niet beter weet moet wel denken dat Griekenland een moslimland is, aldus de burgemeester.

De burgemeester beroept zich ook op bezwaren van de duizenden merendeels arme moslims die in Athene en Piraeus wonen en voor wie deze moskee veel te ver weg is om dagelijks – zelfs vijf keer per dag – heen te gaan. Zij blijven aangewezen op tenminste vijftien kleine, onofficiële gebedsruimten die in de hoofdstad geleidelijk zijn ontstaan. Om zijn argumenten kracht bij te zetten, liet hij een groot kruis plaatsen op de – overigens laaggelegen – plek waar de moskee moet worden gebouwd.

Aartsbisschop Christódoulos ging nu ook weer om. Hij keerde zich in het bijzonder tegen het Cultureel Centrum, dat een broedplaats zou kunnen worden voor islamitisch fanatisme. En hij waarschuwde dat, als het plan doorging, daar vlak naast een nog grotere orthodoxe kerk moest worden gebouwd.

De publieke opinie is in het bijzonder gevoelig voor het argument dat de moskee niet kan worden aanvaard als geschenk uit een land waar elke uiting van christendom volstrekt wordt geweerd. Men betoont zich minder onder de indruk van het feit dat de deken van de Arabische ambassadeurs, de diplomatieke vertegenwoordiger van het hier aanbeden Palestina, minstens even intens ijvert voor de moskee als zijn Saoedi-Arabische collega.

Het is kort dag en minister Papandreou houdt zich de laatste tijd stil. De pers is verdeeld. De toonaangevende Kathimeriní kwam deze week met een spotprent waarop men de moskee ziet, onder water afgebouwd. Twee hodja's zwemmen er omheen, samen met wat vissen, en de één zegt tegen de ander: ,,De aartsbisschop had geen enkel bezwaar tegen de moskee, als die maar onzichtbaar blijft.''