Herrie over `mystery ape'

Ruzie onder primatologen. Is er nu wel of niet een nieuwe soort mensaap ontdekt nabij Bondo in het noorden van de Democratische Republiek Congo? En zo ja, wie krijgt dan de credits?

Eerder gevonden schedels van `Bondo mystery ape' laten zien dat het dier zowel kenmerken heeft van een gorilla als een chimpansee. Het is een reus met een lichaamslengte van 1,80 en een voetafdruk van 36 centimeter. De aap maakt nesten op de grond als gorilla's en eet voornamelijk fruit zoals chimpansees. Is het een nieuwe soort, of een hybride van gorilla en chimp?

De Amerikaanse primatologe Shelly Lynn Williams eist nu de eer op voor het wetenschappelijk onderzoek naar de aap. Zij laat door haar verzamelde poepmonsters onderzoeken door de dierentuin van Omaha, Nebraska in de hoop DNA van de mystery ape te kunnen vergelijken met dat van andere apensoorten. Helaas blijken de haren die zij verzamelde geen haarzakjes meer te hebben, waardoor alleen in de poepmonsters DNA-analyse mogelijk is. Dat gaat maanden duren.

Volgens Williams is de lokale bevolking doodsbang voor de Bondo-apen. De bewoners noemen ze `leeuwendoders', omdat de apen geen enkele vrees schijnen te hebben voor leeuwen, luipaarden en hyena's. Bovendien, zo beweerde Williams, `huilen' de apen 's nachts naar de maan, een gedrag dat nooit eerder bij apen is waargenomen.

De uitlatingen van Williams hebben woedende reacties opgeroepen bij Klaus Ammann, een Zwitserse fotograaf die zich inzet voor de bescherming van mensapen in Afrika. Op initiatief van Ammann is het onderzoek naar de `mystery ape' reeds in oktober 1998 begonnen. Hij zette een onderzoeksproject op en liet het DNA uit haarzakjes en poepmonsters al analyseren door drie verschillende laboratoria. Williams doet dus niets nieuws. In een protestbrief aan de directeur van de dierentuin van Omaha beschuldigt hij Williams van het verspreiden van ``onwetenschappelijke en leugenachtige'' berichten. ``Behalve een videofilmpje van de dieren heeft dr. Williams absoluut geen dingen bijgedragen die niet al bekend en uitgezocht waren voordat zij in het project betrokken raakte'', schrijft Ammann.

Williams heeft aangekondigd om in november weer af te reizen naar Afrika om meer materiaal te verzamelen. Wat Ammann betreft kan zij beter thuisblijven: ``Wij hebben de autoriteiten met een afschrift van deze brief laten weten dat dr. Williams niet langer welkom is in het projectgebied.''