Verzorging

Er worden dezer dagen harde woorden gesproken over onze goeie, ouwe verzorgingsstaat. Het zaakje moet maar op de helling. We hebben nu lang genoeg op onze luie kont gezeten, weg ermee.

In Buitenhof stelde een vrouwelijke ondernemer van CDA-huize voor het woord `verzorgingsstaat' te vervangen door `waarborgstaat'. Wat ze nog precies wilde waarborgen, zei ze er niet bij, maar het leek me een schraal minimum, want even later zei ze meewarig ,,dat de mensen helaas zo aan de materie hangen''.

De materie, daar hebben CDA-ondernemers nooit last van, zij leven liever van de lucht, de liefde en Onze Lieve Heer.

Gespreksleider Paul Witteman zat als enige verbaasd naar deze geluiden te luisteren. Dreigden er niet een hele hoop mensen in de steek gelaten te worden, vroeg hij zich af. Gingen we niet te veel in de richting van het Amerikaanse systeem?

Ach, het hing er maar vanaf ,,aan welke kant van het risico je ging staan'', zei publicist Paul Scheffer (PvdA!), die net als Pim Fortuyn ooit erg links is geweest. Hij vond het niet meer zo nodig ,,dat de rechtvaardigheid tot achter de komma werd geregeld''. Laten we voor hem hopen dat zijn hooglerarensalaris voorlopig nog wel tot achter de komma rechtvaardig aan hem wordt uitbetaald.

Bezuinigen moet en kan, zeggen de economen, en ik wil ze best geloven, al is het me altijd opgevallen dat ze elkaar zo stellig kunnen tegenspreken. Maar zullen we afspreken dat we niet méér bezuinigen dan strikt noodzakelijk is? Want ik hang, net als `de mensen', erg aan de materie.

Misschien kunnen we een apart waarborgstaatje creëren voor de mensen die daarop staan, zoals die CDA-mevrouw, Scheffer en Afshin Ellian, die in Buitenhof ook zo zelfgenoegzaam zat te smalen op dat belachelijke verzorgingsstaatje aan de Noordzee, dat hem overigens als immigrant alle kansen heeft geboden om zijn talenten te ontwikkelen.

De dagen na die gedenkwaardige uitzending moest ik vaak denken aan het levensverhaal van een kennis. Hij was zo'n dertig jaar geleden naar Amerika geëmigreerd. Hij trouwde er, kreeg kinderen, scheidde, en werkte al die jaren hard totdat hij, inmiddels over de vijftig, ernstig ziek werd. Zó ziek dat hij op den duur niet meer kon werken.

Hij viel terug op een minimum waarvan hij nauwelijks kon bestaan. Een goede ziekteverzekering had hij niet, zodat hij zich voor de behandelingskosten diep in de schulden moest steken. Zijn situatie werd steeds uitzichtlozer. Hij redde het niet meer en besloot naar Nederland terug te keren met achterlating van zijn (volwassen) kinderen.

Nederland nam de verloren zoon genadiglijk terug. Hij kreeg een flatje, een bijstandsuitkering en medische verzorging. Dat is erg naïef van Nederland, zou je kunnen zeggen. Die man had niets bijgedragen aan de Nederlandse verzorgingsstaat en toch kwam hij er nu van profiteren. Zoveel goedgeefse naïviteit zal Nederland zich niet meer kunnen permitteren, vrees ik.

Maar het verhaal zegt ook iets over `het Amerikaanse systeem'. Wat mij betreft genoeg om er absoluut niet naar te verlangen.