Vakbekwame komedianten in Brabants boerenland

Gesjochten jongens zijn ze, de één een failliet geraakte videotheekhouder die tussen zijn handel het idee kreeg dat hij zelf ook wel zo'n filmscript zou kunnen schrijven, en de ander een uitkeringstrekker met een mislukt Amerika-avontuur achter de rug. En nu verdienen ze alletwee honderd euro als figuratie in een Amerikaanse megaproductie, die in een Brabants dorp neerstrijkt voor een oorlogsfilm. Oorspronkelijk was het een Iers dorp, in de komedie Stones in his pockets, die in Londen al drie jaar een kassucces is en twee jaar op Broadway stond. Maar in de Nederlandse bewerking van Marcel Otten is het boerenland naar Brabant verplaatst – en dat is met glans gelukt.

Hoofd in de wolken, gespeeld door Johnny Kraaijkamp jr en Laus Steenbeeke, is vooral een huzarenstukje voor vakbekwame komedianten. Ze spelen namelijk niet alleen die twee ogenschijnlijke losers, maar ook alle rolletjes om hen heen: de regie-assistent, de regie-assistente, de Amerikaanse filmster, de krachtpatser van security, het kromgetrokken boertje dat ook al figureerde in A bridge too far, de plaatselijke junk die de Amerikaanse invasie in zijn dorp niet aankan, en nog een handvol anderen. Eén stap opzij, een andere motoriek, een andere stem, een petje op of af of achterstevoren, een jasje aan of uit, dat is alles.

Kraaijkamp en Steenbeeke zijn een mooi koppel, dat met alle vereiste precisie staat te schakelen. In de geraffineerde regie van Bruun Kuijt, die zelf in het duo Echte Mannen ook vaak zulk transformatiewerk liet zien, voeren ze rake typetjes op (de languissante diva, de treurige junk) en weten tegelijk in de hoofdrollen mooi maat te houden. Zodat die twee niet alleen maar komiek zijn, maar ook iets laten doorschemeren van de tragiek die Marie Jones er als tweede laagje onder heeft gelegd. Diep gaat ze niet, maar wel is er in haar stuk net iets meer gaande dan het loutere plezier om twee toneelspelers. Iets over een dorp waar het boerenbedrijf weinig toekomst meer heeft en dat nu te maken krijgt met de brutaliteit van de American dream. En waar de vraag luidt of iedereen zich nu zomaar door die filmlui de wet moet laten voorschrijven.

Ottens bewerking tintelt van de toepasselijke couleur locale. Ongeloofwaardig is nu alleen het feit dat de Amerikaanse filmster een Brabants accent onder de knie zou moeten krijgen, in plaats van een Ierse tongval. Maar de acteurs verdoezelen dat met flair.

Marie Jones geeft haar personages tenslotte toch weer enig optimisme tegen de klippen op. Je zou het hen graag gunnen.

Voorstelling: Hoofd in de wolken (Stones in his pockets) van Marie Jones, door V&V Entertainment. Regie: Bruun Kuijt. Gezien: 25/9 in De Speeldoos, Baarn. Tournee t/m 23/12. Inl. (0900) 9203, www.vventertainment.nl