Tegen schutter AH 12 jaar geëist

Justitie heeft gisteren gevangenisstraffen van twaalf en negen jaar geëist tegen twee Zwollenaren die Ahold wilden afpersen.

Hoewel de geëiste straffen iets verschillen, moeten de Zwollenaren Edwin W. en Jochem van Z. in de ogen van justitie allebei een hoofdrol spelen, als de Ahold-afpersing ooit verfilmd wordt. W. was volgens justitie de strateeg achter het plan om het supermarktconcern vijf miljoen afhandig te maken. Hij schreef de dreigbrieven en schoot, om druk op de ketel te zetten, willekeurig op woningen in Meppel, Zwolle en Deventer en op een AH-filiaal. Van Z. was zijn rechterhand, de man die het wapen bewaarde en die van de hoed en de rand wist.

Maar Van Z. dicht zichzelf niet meer dan een bijrol toe. Zijn aandeel wordt schromelijk overdreven, betoogde hij voor de Zwolse rechtbank. Hij ontkent geweten te hebben dat zijn vriend met een wapen op woningen schoot, laat staan dat hij zelf geschoten heeft. Bij een schietincident raakte een bejaarde vrouw gewond. Pas na zijn aanhouding zegt Van Z. gehoord te hebben dat Ahold het doelwit was.

De rechtbank heeft moeite Van Z. te geloven. Hoe naïef moet je zijn om samen met W. een wapen te kopen, dit in je eigen huis te bewaren maar niet te vragen waar het voor nodig is? Heel naïef, geeft Van Z. toe. ,,Het klinkt dom en ongeloofwaardig, maar ik heb nooit de link gelegd tussen het wapen en de afpersing.''

Uit psychologisch onderzoek komen W. en Van Z. naar voren als volledig toerekeningsvatbaar, maar ook als ,,kinderlijke fantasten''. Met de psychologen verbazen ook de rechters zich erover hoe de twee kroegmaten, niet crimineel en met een keurige baan, zich zo gewelddadig konden gedragen. Van Z., een vertegenwoordiger, had wegens een gokschuld van 30.000 euro nog een motief, maar W., een natuurkundeleraar, had nauwelijks nagedacht over wat hij met zoveel geld wilde doen. Dacht W. nu echt dat zijn plan een kans van slagen had, vraagt de Zwolse rechtbank. ,,Tot kort voor mijn aanhouding was ik er van overtuigd'', zegt hij schuchter.

De politie hield W. en Van Z. op 4 mei aan, een maand nadat de dreigbrief ws verstuurd. De telefoon die ze in hun contact met Ahold hadden gebruikt kon aan W. worden gekoppeld. Via een SMS-bericht had Ahold opdracht gekregen een koerier met 10.000 gebruikte briefjes van 500 euro op pad te sturen. Het geld moest verpakt zijn in plastic zakken en vervoerd worden in een witte Mercedes met rode skibox op het dak.

Even daarvoor was er gecorrespondeerd via een krantenadvertentie waarbij de codenamen `Arie' en `Herman' werden gebruikt. Allemaal zelf bedacht, verklaart W. en niet afgekeken van andere afpersingen.

Uitspraak over twee weken.