Superieure Arabieren

Een Arabische vriendin belde om te klagen over haar man. Hij zit de hele avond achter zijn computer, trekt zich niets van haar aan en praten loopt snel op ruzie uit. Kortom, ze voelde zich door hem verwaarloosd. De bekende klachten bij een huwelijk dat op het punt staat uit elkaar te vallen.

Mijn vriendin is getrouwd met een Nederlander. Een onbelangrijk detail, volgens mij. ,,Met een Arabier had je, na tien jaar huwelijk, een grotere berg aan problemen gehad'', zei ik tegen haar. ,,Je had waarschijnlijk de tien jaar zelfs niet gehaald!'' Maar mijn vriendin dacht daar heel anders over. Dat haar man uit een andere cultuur komt, is volgens haar de kern van het probleem. ,,Hij is anders, hij begrijpt mij nauwelijks. Nederlanders zijn hard, ze hebben geen gevoel'', jammerde mijn vriendin.

Ik voelde me niet bepaald op mijn gemak door deze lukrake stellingen. Al roepen ze herinneringen op aan een jaar of tien geleden, toen mijn Nederlandse partner en ik uit elkaar gingen. Urenlang hing ik toen aan de telefoon met vriendinnen die naar ongeveer dezelfde klachten moesten luisteren. Kreten als `Wij zijn hartelijk, zij zijn gevoelloos', vond ik toen heel gerechtvaardigd.

De klacht van mijn vriendin staat niet op zichzelf. Een Marokkaanse slager in een stad in het noorden van Nederland vroeg me of ik kinderen had. ,,Twee prachtige zoons, maar helaas geen dochters.'' Hij antwoordde: ,,Wees blij. Met een dochter zou je het risico lopen dat ze op een dag thuiskomt met een Surinamer!'' Hij lachte erbij alsof hij een goede mop had verteld.

Een Irakees die ik ken, kocht vlees uitsluitend bij een islamitische slager. ,,Logisch'', zei ik tegen hem, ,,dan weet je zeker dat het ritueel is geslacht.'' Maar daar ging het hem niet om. Hij was niet meer gelovig. Hij at zelfs geregeld varkensvlees en vond het jammer dat de islamitische slager dat niet verkocht. Toen snapte ik er niets meer van. ,,Ik vind Nederlandse winkels onrein'', fluisterde hij me in het oor.

Onlangs tolkte ik voor een Marokkaanse moeder van wie de 15-jarige zoon wegens openbare geweldpleging voor het eerst in aanraking met de politie was gekomen. De vrouw verklaarde de problemen als volgt. ,,Sinds een jaar gaat hij met Nederlanders om. Ik heb het hem vaak verboden, maar hij blijft met die Nederlanders omgaan.''

Ik legde dit alles voor aan een kennis, een bekende figuur in de Marokkaanse gemeenschap in Nederland. Ik vroeg hem: ,,Zijn wij, mensen van Arabische afkomst, niet te chauvinistisch of misschien zelfs racistisch?'' Beslist niet, antwoordde mijn kennis. Een minderheid kon volgens hem per definitie niet racistisch zijn tegen een meerderheid!

De superieure Arabische gevoelens zijn niet uitsluitend tegen Nederlanders gericht. Toen ik in Engeland en Frankrijk woonde, hoorde ik net zulke grapjes over Engelsen en Fransen. Arabieren voelen zich superieur tegenover de rest van de wereld.

Dit gevoel van superioriteit heeft uiteraard historische, culturele en vooral politieke wortels. Dezelfde gevoelens van verhevenheid zag je later ook bij andere volken toen zij over de wereld heersten. Zoals nu bij de Amerikanen.

Veel Nederlanders zijn zich bewust van die misplaatste Amerikaanse superioriteit. Het gevaar bij de Arabieren die in Nederland wonen is, dat ze nauwelijks vraagtekens plaatsen bij de Arabische gevoelens. Nog gevaarlijker is dat ze in het openbaar nooit enige twijfel zullen uitspreken. Zulke dingen blijven onder ons. En confronteer je weldenkende Arabieren met uitspraken als `Nederlanders hebben geen gevoel' dan wordt er sussend gezegd: ,,O, dat zijn maar individuen''. Maar het zijn wel erg veel individuen.