`Ongelukkige combinatie'

De luchtvaartmaatschappijen Air France en KLM vormen een `zeer ongelukkige combinatie', vindt emeritus-hoogleraar Geert Hofstede (75), die zich in zijn werkzame leven veel heeft beziggehouden met de economische betekenis van cultuurverschillen.

,,De culturen van beide bedrijven gaan zeker botsen'', verwacht Hofstede. KLM is een echt Nederlands bedrijf, Air France is een echt Frans bedrijf en ,,dan ook nog een bedrijf waarin de staat grote invloed heeft''.

De Nederlandse cultuur is gericht op het bereiken van consensus, terwijl in de Franse cultuur de werkelijkheid op een strikt rationele wijze wordt benaderd volgens de cartesiaanse denkwijze. ,,Dat de kloof tussen werkelijkheid en ideaal vaak groot is, dat accepteren Fransen heel makkelijk. Nederlanders niet, die willen dan de ideeën aanpassen aan de realiteit'', zegt Hofstede. ,,De Fransen zullen dus feiten anders duiden dan Nederlanders.''

Dit hoeft op zichzelf geen ramp te zijn, maar in deze fusie spelen volgens Hofstede twee problemen. Allereerst neemt nu een groot bedrijf uit een groot land een klein bedrijf uit een klein land over.

,,Unilever en Koninklijke/Shell zijn succesvolle fusies, doordat het bedrijf uit het kleinste land de meerderheid van de aandelen bezit. Daardoor is er binnen die bedrijven een evenwicht ontstaan, dat in de combinatie Air France en KLM zal ontbreken.''

Een ander probleem is volgens Hofstede dat de bestuursvoorzitter van KLM, Van Wijk, heeft aangetoond niet te kunnen omgaan met cultuurverschillen. ,,De fusie met Alitalia is mislukt doordat de Italianen een belofte over vliegveld Malpensa braken, beweert KLM. Niet waar, zeiden de Italianen, en ze hebben gelijk gekregen van een arbitragecommissie'', aldus Hofstede.

,,In elk geval kun je zeggen dat de feiten door de verschillende partijen anders zijn geduid. Nu praat KLM weer met een Zuid-Europese maatschappij en wat zegt Van Wijk: `Cultuurverschillen houden we buiten de gesprekken'. Alsof dat mogelijk is, alsof de cultuur niet zit ingebakken in de manier van werken.''