Moord als een groot gebaar van liefde

Een Franse vrouw werd woensdag aangehouden wegens moord nadat ze haar zoon, die door een ongeluk volledig invalide was, op zijn eigen verzoek heeft geholpen om te sterven.

,,Als je me niet doodt, hou je niet van me'', had Vincent Humbert, een 22-jarige Fransman, zijn moeder laten weten. Hij was drie jaar geleden ten gevolge van een auto-ongeluk volledig verlamd geraakt en beroofd van zijn gezichts- en spraakvermogen. Afgelopen woensdag leverde de moeder het bewijs van haar liefde. Zij voegde gif toe aan Vincents sondevoedsel. Terwijl haar zoon weggleed in een diep coma, werd de moeder gearresteerd voor `poging tot moord'. Ze is inmiddels vrijgelaten. Haar zoon is vanochtend overleden, ondanks pogingen van zijn artsen om hem in leven te houden.

Het `gebaar van liefde' van Marie Humbert (48) heeft euthanasie teruggebracht in het brandpunt van het publieke debat in Frankrijk. Politici van links en rechts dringen aan op `een debat'. Kranten schrijven bittere commentaren over `hypocrisie' in een land, waar de recente hittegolf bijna vijftienduizend doden heeft geëist, `zonder noemenswaardig schandaal' te veroorzaken. Minister François Fillon van Sociale Zaken heeft gezegd dat Marie Humbert ,,er trots op [mag] zijn dat debat in ons land geopend te hebben''. Hij zei haar ,,immense'' verdriet te delen, evenals minister Dominique Perben, van Justitie, voor wie ,,het recht [...] menselijk [moet] zijn''. Maar Perben zei ook `terughoudend' te moeten zijn. Naast de golf van medeleven herinneren ook veel reacties aan het verbod op euthanasie en vraagt bijvoorbeeld de Alliantie van het Recht op Leven zich hardop af: ,,Gaan we van doden een wettige daad maken?''

Vincent Humbert had samen met zijn moeder drie mogelijke oplossingen uitgestippeld. De eerste was dat president Jacques Chirac, die ,,immers gratie mag verlenen'' hem ,,het recht te sterven'' zou verlenen. Hij schreef de president in november vorig jaar een open brief met dit verzoek. Chirac nodigde Marie Humbert uit op het Elysée voor een gesprek `van ouder tot ouder'. Volgens de Associatie voor het Recht in Waardigheid te Sterven besloot hij het onderhoud met de woorden: ,,Laat hem weer zin krijgen in het leven. Dat is een bevel van de president van de Republiek.'' De president onderhield na zijn weigering wel contact met moeder en zoon.

Een tweede mogelijkheid was om naar het buitenland te gaan – Nederland, België, of Zwitserland, waar euthanasie wettelijk geregeld is of hulp bij zelfdoding is toegestaan. Maar dat stuitte op praktische bezwaren en Vincent wilde bovendien in Frankrijk sterven. Bleef over de mogelijkheid, dat zijn moeder hem hielp.

Nadat Vincent ontwaakt was uit een negen maanden durend coma na het ongeluk en de onherstelbare schade duidelijk was geworden, huurde Marie Humbert een kleine studio in de nabijheid van het ziekenhuis in het Noord-Franse Berck-sur-Mer om haar zoon alle dagen te kunnen verplegen. 's Ochtends en 's avonds verdiende zij als werkster de huur van de studio. Ze leerde Vincent communiceren door met de ene duim die hij nog kon bewegen op de letters van het alfabet te duwen.

Niet alleen gaf hij op deze manier te kennen te willen sterven en schreef hij zijn brief aan de president, ook schreef hij met behulp van een journalist een boek met de titel `Ik vraag u het recht om te sterven'. Het kwam gisteren uit, precies de dag nadat Marie Humbert probeerde haar zoon te doden. De moeder had steeds aangekondigd dat te zullen doen, maar het precieze moment had zij om tactische redenen verzwegen. Toch kondigde uitgever Michel Lafon de verschijning van het boek aan op het moment waarop Vincent `misschien niet meer van deze wereld is'. Hij werd meteen beschuldigd van `lijkenpikkerij'.

Marie Humbert wordt bijgestaan door een psychiater. Haar advocaat noemde de handelwijze van justitie `voorbeeldig'. Procureur Gérard Lesigne laat het dossier `voor het moment' rusten. De arrestatie van Marie Humbert was een door de wet voorgeschreven formaliteit. Volgens juristen kan zij `naar de letter van de wet' wegens moord tot levenslange gevangenisstraf veroordeeld worden, maar in vergelijkbare gevallen is ook wel volstaan met een voorwaardelijke veroordeling tot twee jaar.

De vader, gescheiden van Marie Humbert, en de broer van Vincent hebben de reanimatie-pogingen van de artsen in Berck-sur-Mer `immens treurig' genoemd. Vincent zelf heeft vantevoren opgeroepen toch vooral te denken `aan alles' wat zijn moeder voor hem heeft gedaan. ,,Denk aan alle liefde die een moeder in zich moet hebben om zó lief te hebben. Laat haar het zogenaamde leven dat haar rest in alle rust leven.''