Meer engagement verwacht van alfa's

Binnen de geesteswetenschappen moet meer ruimte komen voor `engagement'. Alfa's zouden zich ook moeten bezighouden met de `betekenis en doorwerking' van ICT in onze cultuur. Nodig zijn een sterkere gerichtheid op maatschappelijke vraagstellingen, allianties met `externe partijen' en een vernieuwing van het alfa-onderzoek.

Dit schrijft de Adviesraad voor Wetenschaps- en Technologiebeleid (AWT) in een gisteren verstuurd briefadvies aan onderwijsminister Van der Hoeven. Het sluit aan bij het AWT-rapport `Geëngageerde geesteswetenschappen – Perspectieven op cultuurveranderingen in een digitaliserend tijdperk'. Studies als letteren, geschiedenis of filosofie, aldus het rapport, hebben op het gebied van digitalisering veel te bieden. De AWT wil dat pleidooi een `impuls' geven. Volgens de AWT roept het proces van digitalisering vragen op die niet louter vanuit een technisch of sociaal-wetenschappelijk perspectief te beantwoorden zijn. Ook aan inzichten van alfa's is behoefte. Als voorbeelden noemt de raad onderzoek naar bescherming van privacygegevens, de verhaalstructuur van computergames en taalverandering door sms- en e-mailverkeer.

Probleem is, aldus de AWT, dat dit onderzoek moeilijk van de grond komt. De buitenwacht stapt niet op de geesteswetenschappers af en zelf formuleren alfa's geen `onweerstaanbaar aanbod'. Het initiatief om het engagement te vergroten moet van de alfa's uitgaan. Die zouden samenwerkingsverbanden moeten zoeken met telecombedrijven, de dienstverlenende sector, uitgeverijen, musea en bibliotheken. Praktijkgerichte Masters-opleidingen kunnen dergelijke allianties benutten. Ook is een vernieuwing in het onderzoek nodig, met een andere vraagstelling, een andere methodologie en aandacht voor multi-disciplinaire werkwijzen. De AWT pleit voor `experimenteerateliers' en persoonsgerichte steun voor onderzoek waaruit engagement spreekt.

Alfa's zouden meer zelfvertrouwen moeten uitstralen, terwijl het aanstellen van `alfa-ambassadeurs' de broodnodige bruggen kan slaan tussen academische en maatschappelijke partijen.