Lijdende poëet gelouterd

Het duurt even eer het tot Gordon Comstock (Richard E. Grant) doordringt, maar het opzeggen van een goedbetaalde baan als reclamecopywriter voor een driehoog-achter-hongerlijdersbestaan als dichter brengt enig ongemak met zich mee.

De wat navelstaarderige idealist uit Keep the aspidistra flying, een verfilming van George Orwells semi-autobiografische roman uit 1936, legt alle tegenslag en ontbering hardnekkig uit als loutering: `What doesn't kill you, makes you stronger'. Het siert regisseur Robert Bierman dat Orwells romanfiguur ondanks z'n hardleersheid en onaangename karaktertrekjes gedurende de hele film genietbaar blijft. Sterker: hij wordt gaandeweg zelfs een beetje zielig.

Het casten van de Britse acteur Grant – meestal ogend als een permanent ondervoede langslaper – is een gouden greep, evenals de rolbezetting van Rosemary, Gordons naar het comfortable middle class-leven smachtende vriendin. Actrice Helena Bonham Carter, spontaan en geestig in haar spel, geeft de lijdende aspirant-volksdichter goed tegengas.

Ondanks de situering in de Britse depressiejaren en de donkerbruine en vaalbeige tinten die filmmakers daarmee associëren kijkt Keep the aspidistra flying als licht satirische acteursfilm lekker weg.

De oorspronkelijke boek- en filmtitel moest in enkele landen waar de film klein werd uitgebracht wel wijken voor het suffe A merry war - want wie weet tenslotte wat een aspidistra is en waarom deze dan wel moet blijven wapperen? Niet getreurd, de film verschaft uitleg met een ronde pointe.

Wat Biermans brongetrouwe adaptatie thematisch interessant en actueel maakt, is de tegenstelling tussen een `eerlijke' baan met financiële zekerheid en het scheppen van kunst en de armoede die daarmee doorgaans samengaat.

Sinds Orwells dagen is er weliswaar op het maatschappelijke en mentaliteitsvlak een aantal vorderingen gemaakt, maar in tijd van economische krach staan de kunsten steevast bovenaan het bezuinigingslijstje. Iemand moet tenslotte de artistieke expressie van het individu betalen. Middle class, zo moet ook antiheld Gordon Comstock knarsetandend erkennen, is eigenlijk `more comfortable' dan je lief is.

Keep the aspidistra flying (Robert Bierman, 1998, Groot-Brittannië), Canvas, 23.40-1.40u.