`Kelly was pion in machtsspel'

De Britse regering, de BBC en de familie van David Kelly hebben tegenover Lord Hutton radicaal verschillende antwoorden gegeven op de vraag wie schuld draagt aan de vermoedelijke zelfmoord van de wapenexpert.

De advocaten van de belangrijkste partijen, die in zes weken 74 getuigen aan een kruisverhoor onderwierpen, sloten gisteren het openbare deel van het onderzoek in de zaak-Kelly af met hun pleidooien over de schuldvraag. Hutton publiceert in december zijn eindverslag over de kwestie, die begon op 29 mei met een omstreden BBC-radioverslag waarin een anonieme functionaris werd genoemd die de regering-Blair ervan beschuldigde bewijzen Iraakse massavernietigingswapens (mvw's) te hebben `opgesekst'. De functionaris bleek later Kelly te zijn.

De advocaat van Kelly's nabestaanden, Jeffrey Gompertz, zei dat Downing Street en Kelly's voornaamste werkgever, het ministerie van Defensie, de geleerde ,,met cynisch machtsmisbruik'' als ,,pion'' hadden behandeld in hun strijd met de BBC om het bericht te laten rectificeren. Hij beschuldigde minister Hoon (Defensie) van liegen in de getuigenbank, omdat deze had gezegd geen rol te hebben gespeeld bij het naar buiten brengen van Kelly's naam. Uit andere verklaringen, waaronder dagboekaantekeningen van Blairs mediachef Alastair Campell, zou Hoon naar voren komen als ,,enthousiast voorstander'' van het openbaar maken van Kelly als vermoedelijke bron van het BBC-bericht van journalist Andrew Gilligan.

Dat Hoon Huttons eindrapport politiek overleeft, wordt algemeen betwijfeld. Premier Blair, die niet voor een tweede keer door Hutton is verhoord, lijkt de ernstigste kritiek te zullen ontlopen, maar zijn geloofwaardigheid is door de affaire ernstig aangetast, zo bleek uit een gisteren gepubliceerde opiniepeiling.

Jonathan Sumption, de advocaat die Downing Street vertegenwoordigt, noemde Kelly's dood weliswaar ,,een tragedie voor zijn familie'', maar waarschuwde tegen ,,een jacht om anderen de schuld te geven van zijn dood''. Hij deed het BBC-bericht af als ,,een travestie'' [van de waarheid], die het gevolg was van overdrijving door hetzij Gilligan, hetzij diens bron. Hij suggereerde dat Kelly's expertise over Irak tot een klein terrein beperkt was en noemde hem een ,,extreem gesloten'' persoon die ,,niet gemakkelijk te helpen'' was, hoewel het ministerie van Defensie zich daartoe wel ,,buitengewoon'' had ingespannen. Sumption voegde er niettemin aan toen dat de regering geen enkele verplichting had de anonimiteit van ambtenaren te waarborgen.

BBC-advocaat Andrew Caldecott erkende dat zijn cliënt bereid was ,,lessen te leren'', maar houdt staande dat de bredere strekking van Gilligans bericht – onvrede binnen MI6 en retouches van het dossier door Downing Street – juist was. Hij zei ook dat niemand kon weten onder welke spanning Kelly stond.