In mens zit heel veel hond

Hond en mens delen al meer dan 10.000 jaar hetzelfde erf, en naar nu blijkt ook bijna 19.000 genen. Die genen zijn overgeërfd van een gezamenlijke voorouder die bijna 100 miljoen jaar geleden leefde.

Al die tijd zijn ongeveer driekwart van de ruim 24.000 genen die de mens nodig heeft om te functioneren ook nodig om de hond hond te laten zijn. Wat de hond precies hond maakt, en wat het verschil is tussen poedel en boxer is onderwerp van verder onderzoek.

De vergelijking van de DNA-volgorde van mens en hond, en van de muis is het werk van onderzoekers van het Institute for Genomic Research en het Center for Advancement of Genomics in het Amerikaanse Rockville. Onderzoeksleider van het project was prof. dr Craig Venter, de man die met zijn bedrijf Celera het commerciële project leidde waarin de volgorde van al het menselijk DNA (het menselijke genoom) werd opgehelderd.

Venter en zijn groep konden de vergelijking maken nadat de DNA-volgorde van de poedel Shadow van de familie Venter was bepaald.

Een genoom van een organisme is de erfelijke informatie die vastligt in de basenvolgorde van de DNA-moleculen. De lange DNA-moleculen, met de bekende wenteltrapstructuur, liggen op de chromosomen in alle celkernen van alle levende dieren en planten. De mens heeft 23 chromosomenparen en twee geslachtschromosomen (mannen hebben XY, vrouwen XX). Honden hebben 38 chromosomenparen en twee geslachtschromosomen. Maar achter elkaar gelegd is het honden-DNA toch korter: 2,4 miljard basenparen. De mens heeft 2,9 miljard basenparen.

Het genoom van de hond stond hoog op de wensenlijst van genetici en DNA-onderzoekers omdat meer dan 300 genetische aandoeningen bij de mens ook bij de hond bekend zijn. Verder is de rashond genetisch interessant omdat, sinds de hond 10- à 15.000 jaar geleden werd gedomesticeerd, er ongeveer 400 hondenrassen zijn gefokt met soms merkwaardige aangeboren uiterlijke en gedrags-

eigenschappen. Veel van die rassen bestaan al honderden jaren en zijn door voortdurende inteelt uit enkele dieren ontstaan. Genetici hopen, door uiteindelijk delen van het genoom van verschillende hondenrassen te vergelijken, op DNA-niveau de verschillen in uiterlijk en gedrag terug te kunnen vinden.

Concurrerende groepen willen in ongeveer 2005 het genoom opgehelderd hebben van een ander hondenras: de boxer. Ook genomen van andere zoogdieren komen in hoog tempo beschikbaar: de chimpansee en koe worden verwacht.