Het vergrote hart snakt naar bloed

Ken Kimble, de werkelijke hoofdpersoon uit Jennifer Haighs debuutroman Mevrouw Kimble is een `Mann ohne Eigenschaften'. Doordat hij de behoeften van sommige vrouwen feilloos aanvoelt en de indruk weet te wekken dat hij al hun wensen kan vervullen, weet hij zonder al te veel moeite een reeks vrouwen aan zich te binden. Hij is bereid daarvoor allerlei rollen te spelen en desnoods een heel nieuw leven voor zichzelf te verzinnen. Zodoende baant hij zich al trouwend een weg door de tweede helft van de twintigste eeuw.

Jennifer Haigh maakt het gegeven van de `serial husband' boeiend, door op het eerste gezicht sterk uiteenlopende vrouwen voor zijn charmes te laten vallen. Elke vrouw en elk tijdperk krijgt zijn eigen sfeer en kleur mee, van de pasteltinten uit de jaren vijfig, via het harde licht van de Californische zon tot de scherpe, winterse tegenstellingen uit Kimble's laatste huwelijk.

Uiteindelijk is het raadsel niet waarom Kimble telkens opnieuw trouwt, maar waarom vrouwen zich door hem laat inpalmen. Een antwoord ligt al besloten in de titel, die in zijn eenvoud ijzersterk is – niets maakt dat duidelijker dan de omdraaiing die soms, half grappend, half ernstig, wordt gebruikt bij echtgenoten van bekende en succesvolle vrouwen: de echtgenotes van Ken Kimble degraderen zichzelf tot zijn afgeleide. Ze geloven dat ze hem nodig hebben en dat ze zonder hem nauwelijks bestaansrecht hebben. Mevrouw Kimble ontleent een groot deel van zijn spanning aan de tegenstelling tussen de gedroomde idylle van het huwelijk en de ontluisterende werkelijkheid.

Kimble weet zijn amorele levensstijl lange tijd vol te houden. Wanneer hij met zijn derde vrouw getrouwd is – de veel jongere, atletische Dinah, die hij aan zich bindt door haar te laten opereren aan een ontsierende wijnvlek in haar gelaat – begint de waarheid hem echter in te halen. Zijn gezondheid laat hem in de steek, zijn zakenimperium vertoont rotte plekken en, nog erger, de kinderen uit zijn eerste huwelijk duiken op. Anders dan de vrouwen die hij moeiteloos om zijn vinger windt, kijken die kinderen dwars door hem heen. Ze kruisen zijn pad telkens opnieuw en herinneren hem er zo aan dat hij niet alles naar zijn hand kan zetten.

Vooral de leemtes in zijn persoonlijkheid gaan je tenslotte bezighouden. Hoe moet het zijn om van het ene in het andere leven te stappen zonder nog stil te staan bij wie je ooit was? Wat drijft hem eigenlijk: geld, erkenning, de status van een mooie vrouw? Haigh laat de lezer zelf een antwoord op dergelijke vragen verzinnen, maar zet Kimble wel neer als een vat vol tegenstrijdigheden. Weliswaar wisselt hij net zo makkelijk van leven als een ander op vakantie gaat, maar daarbinnen houdt hij vast aan een levensstijl met de regelmaat van een uurwerk. Elke dag rennen, om negen uur naar bed en elke week uit eten in hetzelfde restaurant. Voor impulsen of passie is in zijn door leugens en halve waarheden gevulde universum geen ruimte meer. `,,Vrij met me'', zei ze. In de verte rommelde de donder. Hij keek over haar schouder naar de dreigende lucht. ,,Ik wil nog graag even rennen voor de bui losbarst'', zei hij. ,,Maar dat vrijen hou je tegoed''.'

Haigh probeert Kimble niet te veroordelen. Toch sterft haar hoofdpersoon, die alles uit het leven probeerde te halen, maar niet werkelijk tot liefhebben in staat bleek, een symbolisch beschreven dood: hij krijgt een hartaanval: `Het vergrote hart had gesnakt naar bloed.'

Jennifer Haigh: Mevrouw Kimble.

Uit het Engels vertaald door Wim Scherpenisse. Arena, 416 blz. €21,50