Garnalenvissers woedend op NMa

Het gaat slecht met de Nederlandse garnalenvisserij. En dat is de schuld van de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa), aldus de boze ganalenvissers.

De waakhond voor marktwerking en vrije concurrentie is niet populair bij de garnalenvissers. Hij heeft zelfs een nieuwe naam gekregen van de vissers: Nooit Meer Aanvoeren.

De weerzin wordt veroorzaakt door de boete van 13,8 miljoen euro die de NMa begin dit jaar oplegde aan acht groothandelaren in garnalen en vier vissersorganisaties. De NMa zei dat zij tussen 1997 en 2000 onderling afspraken hadden gemaakt over een vangstbeperking van Noordzeegarnalen en minimumprijzen. Hierdoor werden de prijzen volgens de waakhond kunstmatig hoog gehouden.

Sinds de NMa de boetes oplegde, zijn de prijzen gekelderd. Bracht een kilo garnalen vorig jaar nog 4 euro op, dit jaar zakte de prijs naar een dieptepunt van 1,61 euro. Volgens J. Nooitgedacht, voorzitter van de de Nederlandse Vissersbond, is dit het directe gevolg van het wegvallen van de vangstafspraken. ,,Zonder een centrale regie van de producentenorganisaties haalt iedereen zoveel binnen als hij kan.'' Inmiddels is de prijs weer gestegen tot 4 euro per kilo door de garnalenschaarste, maar door lage vangsten blijven de inkomens volgens Nooitgedacht ,,onder bijstandsniveau''. Het Landbouw Economisch Instituut (LEI) zegt dat ,,de vissers hiervan niet kunnen bestaan''.

De Nederlandse Vissersbond pleitte deze week in een petitie aan de Vaste Kamercommissie voor Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit voor het opnieuw mogelijk maken van vangstafspraken. De brief werd mede ondertekend door de vakbonden FNV en CNV, de Waddenvereniging, de provicies Noord-Holland, Friesland en Groningen, en de Verontruste Vrouwen in de Visserij.

De noodkreet was niet aan dovenmansoren gericht. Een ruime meerderheid van de Tweede Kamer vroeg minister Veerman (Landbouw en Visserij) gisteren met klem om er bij eurocommissaris Fischler op aan te dringen dat de mogelijkheden voor het maken van vangstafspraken worden verruimd. In maart was de neergang in de garnalenvisserij ook al onderwerp van overleg met de Kamer en VVD-Kamerlid Geluk constateerde gisteren tot zijn ergernis dat er sindsdien nog niets is veranderd. ,,Het water staat de vissers niet tot aan de lippen, het is er al overheen'', zei SGP-leider Van der Vlies.

Minister Veerman betreurde dat er na zes maanden ,,nog geen zichtbaar resultaat'' was, maar verzekerde de Kamer dat ,,achter de schermen hard wordt gewerkt''. Veerman verwacht begin oktober uitsluitsel van Fischler.

Het draait allemaal om een Europese verordening uit het Gemeenschappelijke Visserijbeleid. Die stelt dat vissers vangstafspraken mogen maken om de aanvoer te kunnen reguleren. Dat staat echter op gespannen voet met een ander Europees beginsel: de vrije mededinging.

,,De NMa slaat mij een taak uit handen die ons door commissaris Fischler is opgedragen. Dat maakt ons weerloos tegen de groothandelaren. In tijden van overvloed kunnen de vissers niet meer gezamenlijk afspreken hoeveel er gevangen moet worden om de prijs op een redelijk peil te houden'', aldus Nooitgedacht van de Vissersbond.

De consument heeft weinig gemerkt van de daling van de garnalenprijzen. De prijs van een broodje Hollandse garnalen bleef hetzelfde: tussen de 3 en 4 euro. Het is niet duidelijk wie van de prijsdaling heeft geprofiteerd. Een zegsman van garnalenverwerker Heijploeg beweert dat de verkoopprijzen aan de detailhandel naar beneden zijn bijgesteld. ,,Mogelijk heeft die van de prijsdaling geprofiteerd. Maar wellicht hebben viswinkels voor dezelfde prijs meer garnalen op een broodje gedaan.'' De Tweede Kamer wil van de NMa weten waarom de prijsdaling niet bij de consument terecht is gekomen.