Leni Riefenstahl

In het hoofdartikel over Leni Riefenstahl (11 september) wordt een vergelijking getrokken tussen de Duitse cineaste die `een faustiaans pact had gesloten' met Hitler en Wernher von Braun die in de oorlog aanvalsraketten voor de nazi's bouwde. `Von Braun', aldus het hoofdartikel, `was niet beter dan Riefenstahl, maar de rakettechnologie die hij voor het verkeerde doel aanwendde, was, anders dan film, neutraal. De geallieerden hadden wel zelf raketten kunnen uitvinden, maar niet de films van Riefenstahl kunnen maken. Zo kon Von Braun na de oorlog wel een nieuw hoofdstuk beginnen en Riefenstahl niet'.

Dit is een vreemde voorstelling van zaken. Von Braun stelde zijn genie in dienst van de nazi's, het waren zijn V-1's en V-2's die Engeland teisterden en voor god weet hoeveel slachtoffers zorgden. Men kan dan niet meer spreken van een neutrale technologie. En als de geallieerden (lees: de Amerikanen) wel zelf de raketten hadden kunnen uitvinden, waarom deden ze dat dan niet? Na beëindiging van de oorlog zorgden ze er voor dat Von Braun snel naar de VS kon vertrekken opdat hij de Amerikanen daar in alle rust en stilte bij kon staan met zijn enorme kennis en deskundigheid. Zijn antecedenten deden er kennelijk niet toe. Gezien de plaats die hij daar innam was wel duidelijk dat de Amerikaanse wapen- en ruimtevaartindustrie niet goed zonder hem kon.

Veilig in Amerika hoefde hij zich niet te verantwoorden voor wat hij nu precies in de oorlog had uitgespookt. Daarom kon hij een `nieuw hoofdstuk' beginnen en niet omdat zijn technologie `neutraal' was geweest. Pas aan het eind van Von Brauns leven (toen men hem niet meer nodig had) kwamen er vragen over zijn oorlogsverleden. Maar toen deed het er niet meer toe.

Dan nog dit. In het hoofdartikel staat dat Riefenstahl `tot ver in de oorlog, ook tijdens Hitlers opmars naar het oosten, als cineaste actief is gebleven, waarbij ze persoonlijk getuige was van jodenvervolging'. Dat is niet geheel juist. Ze ging in 1939 mee met het Duitse leger dat Polen introk, was daar inderdaad getuige van executies van joden en keerde toen direct terug naar huis. Als cineaste heeft ze in de oorlog voor de nazi's geen enkele rol gespeeld.