Koenders' hart zit op de goede plaats

Kamerleden hebben geleerd meer rekening te houden met de gevolgen van hun handelen. Arend Jan Boekestijn vraagt zich af hoe het bezoek van PvdA-Kamerlid Koenders aan Arafat zich hiermee verhoudt.

Bij al het menselijk leed dat de noodlottige gebeurtenissen in Srebrenica hebben veroorzaakt, was één lichtpuntje. Veel leden van het parlement leken te begrijpen dat de tragedie in Srebrenica ons leert dat we nu eindelijk eens een realistischer buitenlandse politiek moeten voeren. Voortaan kunnen wij niet meer volstaan met goede bedoelingen maar zullen wij ook rekening houden met de mogelijke gevolgen van ons handelen.

Kamerleden moeten niet meer eindeloos elkaars nieren proeven om uit te vinden of de intenties wel zuiver zijn, maar zich concentreren op de vraag wat de resultaten van de besluiten zijn. Of zoals Max Weber het formuleerde: voortaan gaat het om Verantwortungsethik in plaats van de hier te lande populaire Gesinnungsethik. Weg met de dominees en leve de staatslieden!

Bert Koenders, de PvdA-buitenlandwoordvoerder, weet alles over Verantwortungsethik, tenminste dat mogen we aannemen van een lid van de enquêtecommissie Srebrenica.

Eerder deze week sprak hij met een journalist van Nova voor het zwaar beschadigde hoofdkantoor van Arafat in Ramallah. De zon scheen op zijn gezicht en de camera zoemde in op de puinhopen die het Israëlische leger heeft aangericht. Er kon geen twijfel over bestaan, hier stond een belangrijk man.

,,Het kan toch niet zo zijn dat Sharon en de VS de legitieme Palestijnse leider aan de kant schuiven,'' zei Koenders. ,,Arafat is de legitieme leider van het Palestijnse volk, en dus mag ik hem bezoeken.'' Het was een net zo elegante als juridisch juiste vaststelling.

,,Het feit dat de roadmap is opgeblazen is zowel de schuld van Sharon als die van Arafat, vervolgde hij. Het was treffend geformuleerd door de visiting professor van de dependance van Johns Hopkins University In Bologna. Hier stond een man met het hart op de goede plaats.

Niet alleen de intenties van Koenders waren glaszuiver, hij had ook de logica aan zijn zijde. Sharon had zich niet gehouden aan zijn belofte om joodse nederzettingen te ontmantelen. En het feit dat de bouw van de muur niet op de grens werden gebouwd maar ook de nederzettingen zal omringen impliceert dat Sharons intenties fout zijn. Gretta Duisenberg had het niet beter kunnen formuleren. Hier viel niets tegen in te brengen.

Koenders had Arafat medegedeeld dat er geen sprake van kan zijn dat een gekozen president als Arafat zou worden verbannen of vermoord. Arafat zat ongetwijfeld glimmend te luisteren.

Het mooiste kwam echter nog. Koenders had Arafat persoonlijk gezegd dat hij wel het terrorisme moest stoppen. Arafat had daar aandachtig naar geluisterd. Koenders is een evenwichtig politicus die zich niet voor het karretje van één van de twee partijen laat spannen.

En toen gebeurde er iets verschrikkelijks. Arafat kwam naar buiten en greep de microfoon. Koenders stond achter hem opgesteld. De wind speelde door zijn haren en de hele wereld kon zien dat het hier een staatsman in spe betrof. Arafat nam het woord en deelde de wereld mede dat Sharon eenzijdig de roadmap had opgeblazen. Met geen woord repte de grote Palestijnse leider over de noodzaak om de Palestijnse aanslagen te stoppen, zodat de vertegenwoordiger van de Israëlische Arbeidspartij in de Nova-studio vaststelde dat Koenders missie niet erg helpful was geweest.

Hoe Koenders op Arafats persconferentie heeft gereageerd weten wij niet. De Nova-camera's draaiden al niet meer. Dat is ook helemaal niet nodig in een land waar mensen pas worden gewaardeerd als hun hart op de goede plaats zit. Dat het bezoek van Koenders en zijn collega sociaal-democraten aan Arafat wel eens de pogingen om een einde te maken aan de Palestijnse aanslagen zouden kunnen bemoeilijken, wordt hier te lande beschouwd als een infame leugen. Hoe durf je de intenties van zo'n goed mens in twijfel te trekken!

Ian Buruma heeft gelijk: de retoriek van links verhult een ernstig moreel verval (Opiniepagina, 20 september). En het allerergste is nog dat de buitenlandspecialisten van de rechtse partijen kennelijk niet in staat zijn om dit in een krantenartikel aan de orde te stellen. Is het analfabetisme in deze kringen zo wijd verspreid dat Koenders gewoon zijn gang kan gaan?

Arend Jan Boekestijn is historicus en verbonden aan de Universiteit Utrecht.