`Hef ondemocratisch waterschap op'

Waterschappen zijn onbekend en ondemocratisch ingericht, aldus de Statenfractie van D66 in Gelderland. Zij pleit voor opheffing.

,,Voeg de waterschappen en de provincies samen tot één bestuursorgaan. Het zijn allebei bestuursorganen waar de burger weinig binding mee heeft, terwijl ze werk doen dat vaak nauw verbonden is.''

Dat zei Pierre Cuypers, voorzitter van de Gelderse Statenfractie van D66 gisteren tijdens de begrotingsbehandeling door de Provinciale Staten. Het ligt volgens hem voor de hand de waterschappen op te heffen en onder te brengen bij de provincies.

Zei u dit omdat de waterschappen hun werk niet goed doen? Naar aanleiding van de twee dijkverschuivingen bij Wilnis en Terbregge?

Cuypers: ,,Nee, dat heeft er niets mee te maken. Ik wil graag geloven dat ze hun werk goed doen. Het was naar aanleiding van de overdracht van het grondwaterbeheer hier in de provincie. Moeten zij dat doen of de provincie? Veel onderwerpen die de waterschappen doen, sluiten nauw aan bij die van de provincie. Het zijn bestuursorganen met een eigen budget en eigen verkiezingen. Maar de democratische verhoudingen binnen de waterschappen zijn niet erg duidelijk. De bezitters van grond hebben een grotere stem dan de anderen. Er is een slechte scheiding tussen politieke belangen en eigenbelang. Bovendien is de opkomst bij de verkiezingen erg laag.''

De opkomst bij de provincie is ook laag.

,,Ja, maar samengevoegd zou een bestuurslaag ontstaan waar de burger meer mee heeft. Je hebt nu – naast Europa – het rijk, de provincie, de waterschappen en de gemeente. Dat is rijkelijk veel. Provincie en waterschappen leven het minst. Door samenvoeging ontstaat een herkenbaarder orgaan.''

Lukt dat wel? De grenzen van provincies en waterschappen lopen door elkaar. Veel waterschappen liggen in twee provincies. Waterschappen hebben een natuurlijke grens, die geografisch wordt bepaald.

,,Dat is wel zo, maar vergeet niet dat de huidige grote waterschappen pas kort geleden zijn ontstaan uit een fusie van veel kleinere. De natuurlijke grenzen hoeven niet samen te vallen met de huidige grenzen van de waterschappen.''

De waterschappen zijn de oudste bestuursorganen van ons land. Er bestaat geen kritiek op hun werk. Waarom dan alles overhoop halen?

,,De waterschappen zijn inderdaad heel oud. Ze beheren de dijken en het water. Dat moest al vanaf de Middeleeuwen. Maar inmiddels zijn er erg veel bestuurlijke taken bijgekomen naast dat waterbeheer. Veel taken sluiten aan bij dat waterbeheer. Het ligt dan voor de hand om dat meer op elkaar af te stemmen. Nu gaat dat vaak heel moeizaam, er is sprake van competentiestrijd.''

De waterschappen vormen een heel gevarieerd gezelschap. Het grote hoogheemraadschap Rijnland met diepe polders en uitgebreide vaartenstelsel is iets heel anders dan een waterschap in Limburg met zijn wateroverlast van de Maas. Ieder waterschap is toegesneden op zijn eigen taak. En die moeten dan in die uniforme provincies?

,,Ook de provincie heeft streekgebonden taken. Een nieuw bestuursorgaan waarin provincies en waterschappen opgaan, zal dat nog sterker hebben. Het gaat over onderwerpen die van belang zijn voor de burgers ter plaatse.''

De Unie van Waterschappen zegt in een reactie op uw voorstel dat u nauwelijks idee heeft wat de waterschappen doen.

,,Die reactie zie ik juist als een ondersteuning van mijn voorstel. Als ík al nauwelijks zou weten wat zij doen, wat weet de gemiddelde burger er dan van? De waterschappen gaan ervan uit dat zij op de achtergrond in stilte hun werk doen. Participatie van de burger is niet nodig. Dat vind ik niet van deze tijd.''