`De onvrede laat zien dat er nog een lange weg te gaan is'

Enkele letterlijke citaten uit het vandaag openbaar gemaakte rapport Bronnenonderzoek Integratiebeleid van het Hilda Verwey-Jonker Instituut.

Uit bronnenonderzoek blijkt dat de politiek zich begin jaren tachtig realiseerde dat de ontwikkelingen [de instroom van migranten, red.] om veel steviger beleid vroegen. (...) Het beeld dat de politiek `achter de feiten aanloopt' is niettemin hardnekkig. In de hedendaagse publieke discussie overheerst de indruk dat in de politiek het gevoel van urgentie met betrekking tot integratie heeft ontbroken.

In het integratiebeleid van de rijksoverheid heeft het opheffen van de sociaal-economische achterstand centraal gestaan. Alle resultaten in ogenschouw nemend, beoordelen we het integratiebeleid op dit punt, gelet op de in de loop van de tijd geformuleerde doelstellingen, als relatief succesvol.

Op het terrein van de sociaal-culturele integratie is het beeld gemengd. Het sociaal-culturele integratiebeleid van de rijksoverheid is weinig consistent geweest. (...) De laatste tijd formuleert de politiek doelstellingen met betrekking tot de gewenste aanpassing van migranten aan `Nederlandse' normen en waarden om het dreigende gevaar van tekortschietende cohesie in de samenleving te keren.

De verdeeldheid – waar veel autochtonen tegenwoordig aanpassingen van migranten aan `Nederlandse' normen en waarden voorstaan, daar ambiëren allochtonen de combinatie van een eigenstandige culturele ontwikkeling met aanpassing nodig is voor maatschappelijke integratie – maakt de kans op realisatie van de doelstellingen overigens ook niet groter.

De uitspraak in de motie-Marijnissen dat de integratie nog onvoldoende is geslaagd blijkt dus op basis van dit bronnenonderzoek deels correct te zijn: op enkele sociaal-economische onderwerpen en met name op sociaal-cultureel terrein is er een zeker afstand tussen de geformuleerde doelstellingen en de tot op heden bereikte resultaten.

Dat er, vooral op sociaal-economisch terrein, het nodige is bereikt in het licht van de doelstellingen van het integratiebeleid in de loop van de afgelopen dertig jaar, wil bepaald niet zeggen dat `de' integratie is geslaagd. De onvrede aan met name de autochtone zijde laat zien dat er nog een lange weg te gaan is.

Met de wijsheid van heden kan worden geconstateerd dat het integratiebeleid een zekere eenzijdigheid heeft gekend omdat de zorgen van autochtone bewoners van o.a. achterstandswijken in 's lands vergaderzaal onvoldoende hebben doorgeklonken.

Het verwijt in het maatschappelijk debat aan de politiek dat, met uitzondering van enkele perioden en enkele personen, het integratiebeleid niet of nauwelijks onderwerp van serieuze beraadslaging en beleidsontwikkeling is geweest, dan wel dat er in het debat sprake is geweest van allerhande `taboes', kan aan de hand van dit bronnenonderzoek deels worden weersproken.

DOCUMENT: via www.nrc.nl