Steun aan landbouw verder op de schop

Eurocommissaris Fischler (Landbouw) heeft gisteren eerste voorstellen gedaan voor hervorming van de suikersector, die gaan van volledige liberalisering van de markt tot voortzetting van de huidige marktbescherming. Voor de mediterrane producten olijfolie, tabak en katoen wil Fischler de steun gedeeltelijk loskoppelen van de productie.

De voorstellen waren al aangekondigd als sluitstuk na het akkoord dat de EU-lidstaten in juni bereikten over ingrijpende hervorming van het gemeenschappelijke landbouwbeleid, waarbij directe inkomenssteun aan boeren in akkerbouw en veeteelt grotendeels wordt losgekoppeld van de productie. Hierdoor wordt de EU-landbouwsteun (43 miljard euro per jaar) minder handelsverstorend. Het Europese suikerregime geldt in de landbouwsector als het meest protectionistische door een systeem van invoerheffingen, quota en prijsinterventie. De interventieprijs is met 631,90 euro per ton voor witte suiker en 523,70 euro voor ruwe suiker ruim twee keer zo hoog als de wereldmarktprijs. Het huidige regime eindigt op 30 juni 2006.

Eurocommissaris Fischler legt aan de lidstaten drie opties voor: voortzetting van het regime, gedeeltelijke liberalisering door geleidelijke afschaffing van quota en door prijsaanpassingen, en volledige liberalisering. In de laatste twee scenario's zouden boeren ter compensatie een van de productie losgekoppelde inkomenstoeslag krijgen. Fischler wil nu eerst een debat over de gevolgen van de drie opties. ,,Dezelfde benadering was succesvol bij de zuivel'', aldus Fischler. Hij maakte eerder duidelijk dat voortzetting van het huidige suikerregime onwenselijk is. Dat komt onder meer door de toezegging aan de armste landen dat zij in de toekomst meer suiker naar de EU mogen exporteren, waardoor het Europese suikeroverschot van 20 procent zal groeien.

Frankrijk en Duitsland nemen ruim de helft van de EU-productie van 15 tot 18 miljoen ton voor hun rekening. Frankrijk lijkt de grootste dwarsligger. Volgens de `groene' Duitse landbouwminister, Renate Künast, is er een ,,noodzaak tot hervorming''. Geen lidstaat wil volledige liberalisering. Volgens minister Veerman zouden vooral rijke boeren in Brazilië profiteren en niet kleine boeren in arme landen. ,,Dat kan ik aan Nederlandse bietenboeren niet uitleggen.''

De hervormingsvoorstellen voor olijfolie, tabak en katoen liggen zeer gevoelig in de zuidelijke lidstaten. Fischler wil ruim 70 procent van de tabakspremies in drie jaar omzetten in een productie-onafhankelijke inkomenstoeslag en tenminste 20 procent gebruiken voor herstructurering om boeren bij alternatieve teelten te helpen.

Bij de olijfteelt zou 40 procent van de steun aan de productie gekoppeld moeten blijven om te voorkomen dat boeren achtergebleven regio's verlaten. Voor katoen wil commissaris Fischler hetzelfde.